Thứ Năm, 3 tháng 11, 2016

Tôi đi làm farm. Và bị chủ gạ tình!

*Những ngày buồn nhất ở Úc 

Jodie Larkin, thiếu nữ đến từ Nantes, Pháp quốc kể rằng khi tìm việc ở vùng nông thôn, điều khó nhất là công việc hợp pháp, người chủ tử tế. Nhiều lần cô gái 22 tuổi và cậu bạn trai người Hà Lan nhận được tín nhắn “bảo đảm có việc làm” ở vùng quê xa xôi. Sau nửa ngày di chuyển, đến nơi chẳng việc gì. Vùng nông thôn mang tiếng “khỉ ho cò gáy” của Úc vốn vắng vẻ và xa cách. Mỗi ngày có chuyến xe đò duy nhất chạy về thành phố. Có lần nhỡ xe, họ phải ngủ tạm ở bến xe đò. Đây là điểm tụ hợp của dân nát rượu tại thôn xã. Đã vậy nhà chờ xe đò không có camera an ninh. Cặp du khách ngoại quốc vô cùng lo sợ. Một dịp khác, đôi uyên ương trẻ xứ Âu nhận việc ở nông trại bí ngòi (zucchini) ở Queensland, với lời hứa mỗi tuần làm 40 tiếng. Thực tế chủ chỉ cho làm 8 tiếng. Công xá, tiền lương không đủ đóng tiền phòng. Theo cô Larkin, thực tế sao mà tương phản với quảng cáo của chính phủ và hiệp hội du lịch về công việc hái trái cây, làm gì có chuyện “kỳ holiday thú vị ở Úc”!
Làm farm ở Queensland được coi là giai đoạn buồn thảm nhất của cô gái người Pháp. Trước khi đến Úc, Larkin đã chuẩn bị tâm lý  về công việc làm farm. Cô tự nhủ rằng làm việc ở nông trại là cực khổ, điều kiện ăn ở tạm bợ. Những gì cô trải qua gây sốc lớn. Cô gái trẻ kêu gọi Úc châu cải tổ: Những trò mèo như vậy cần chấm dứt sớm. Xin visa lao động Úc năm thứ hai không đồng nghĩa với việc người lao động bị chối bỏ các quyền căn bản, tại nơi làm việc, đúng không”. Về sau một người bạn ở Byron Beach (NSW) giới thiệu việc mới cho cô Larkin. Cô phải mượn tiền từ gia đình bên Pháp để mua vé xe đò di chuyển từ Queensland đến NSW. Bằng không...cô và người bạn trai vẫn luẩn quẩn ở trang trại trồng bí ngòi, đợi chờ công việc, mà không biết bao giờ sẽ có.

*Làm ở farm bị “hành tỏi

Giuliana, nữ luật sư trẻ người Brazil đến Úc mang theo hy vọng tràn đầy. Vừa du lịch, vừa làm việc ở nông trại, còn gì bằng. Thu nhập nếu có, sẽ giúp cô ở lại đất Úc dài lâu hơn. Sau hai tuần tìm việc ở Bundaberg, vùng trồng mía, thơm và chuối của Queensland, cô gái trẻ...bỏ cuộc. Ban đầu đại lý tuyển dụng hứa sẽ có việc trong 1 tháng. Ở nhà trọ hai tuần, thấy dơ bẩn và hơi nguy hiểm, Giuliana đành từ bỏ ý định tìm việc.. Gián, muỗi, ruồi bay đầy nhà, cảnh đàn ông  xay xỉn, an ninh không bảo đảm làm cô thối chí.

Nhờ bạn bè giới thiệu, cô xin việc ở farm trồng hành. Công việc khá cực. Ngày làm việc bắt đầu từ 6 giờ sáng. Nhổ hành nhưng cô không có găng tay. Tay cô chai sần vì đất đá và dây chuyền làm việc nhanh thoanh thoắt. Sau đó người chủ đưa cô sang làm việc ở kho lạnh, đóng thùng trái cây. Nhiệt độ nhà kho là 10 độ. Rất lạnh. Mang theo áo jumper nhưng Giuliana vẫn run cầm cập. Thiếu nữ 27 tuổi người Brazil lai Ý cảm nhận, đây là thời điểm đen tối trong cuộc đời cô. Ráng sức chịu đựng, Giuliana cố chấp hòng theo công việc đồng áng. Sau ba ngày thử việc, cô bị chủ đuổi vì quá chậm. Cô đến vùng khác, tiếp tục tìm việc. Nhà trọ vẫn dơ bẩn, toilet hôi hám. Cô bỏ cuộc, chấp nhận bỏ rất cả, quay lại Brisbane để có chút thư giãn. Và tìm việc. Một năm sau cô có bạn trai là người Úc. Đầu năm nay hai người làm lễ đính hôn. Giuliana sẽ ở Úc lâu dài với visa hôn thê. Cô tâm sự: “Trước khi đến Úc, tôi từng lục lọi thông tin trên mạng về nghề farm, dòng visa hái trái cây cho du khách “back packer” ngoại quốc”. Cho rằng Úc châu là quốc gia văn minh, người dân tử tế, Giuliana bị nhầm to.

*Thanh tra lao động

Cơ quan Thanh tra Lao Động Úc (FWA) cho hay họ biết chuyện công nhân ngoại quốc bị bóc lột. Năm ngoái FWA đưa ra tòa hơn 80 vụ, với bị đơn gồm chủ nông trại, đường dây tuyển lao động, dân anh chị - liên quan cáo buộc bóc lột nhân công. Công nhân “du lịch ba lô” có mặt hầu hết trong các vụ kiện về thiếu lương. Họ là lao động thời vụ lăn lộn với công việc đồng áng ở NSW Queensland.
Phúc trình về thuê mướn nhân công ở Queensland (công bố tháng Sáu năm nay) nhắc đến hiện tượng bóc lột và ngược đãi công nhân ngoại quốc làm việc ở farm”. Phúc trình cũng nói về điều kiện lao động nguy hiểm, cùng hành vi trái luật của giới chủ. Nhiều nông trại dùng nhân công từ công ty thuê mướn nhân lực, để thoái thác trách nhiệm chăm sóc người lao động. Và ăn bớt tiền lương. Công nhân mướn qua dịch vụ lao động thường nhận đồng lương rẻ, cơ hội tiến thân không có, số người bị thương tật ở nơi làm việc cao hơn ngành khác. Điều tra về lao động ngoại quốc làm việc nông trại ở Úc trưng ra bằng chứng về hành vi thao túng và ngược đãi” nhắm đến những thành phần dễ tổn thương nhất. Các cáo buộc bao gồm: 

 Xách nhiễu tình dục. Một số chủ trại Úc nói bóng gió họ muốn đổi chác tình dục với hồ sơ xin visa ở lại Úc.

 Nơi ở tồi tàn, vệ sinh dơ bẩn, tiền phòng mắc hơn nơi khác.

 Chủ nhân ông hay giữ sổ thông hành của nhân viên, thực tế cột chân lao động với mình, dù điều kiện làm việc vất vả, lương bổng thấp.

 Môi trường làm việc không an toàn. Thiếu dụng cụ và thiết bị giúp công nhân làm farm an toàn. Đã vậy họ không được chỉ bảo hay huấn luyện tử tế.

 Lương bổng không đầy đủ. Người chủ không phát giấy trả lương, tìm cách đẩy công nhân ngoại quốc nhận tiền mặt, hòng trốn thuế.

 Lương bổng trả dưới mức quy định của chính phủ về lương tối thiểu. Có nơi quịt tiền lương, có nơi dùng lý do kỳ cục để “ngâm tôm” tiền lương, ví dụ như quy lỗi nhân viên làm hư hại phòng trọ.

Tại Gatton, vùng nông nghiệp Lockyer Valley ở đông nam  Queensland, thanh tra phát hiện công nhân làm 6 tiếng được trả $35 đôla. Trung bình $5.80 đô/giờ. Thanh tra lao động ghi nhận công nhân nông trại thường bị thúc ép cạnh tranh nhau về năng suất. Ví dụ họ phải thu hoạch bao nhiêu thùng bí ngòi mới là đủ - trong ca làm việc.

Trong giai đoạn điều tra, nhóm công nhân ngoại quốc có gởi tường trình đến Thanh tra Lao Động Queensland về trường hợp lao động nữ  bị chủ trại hiếp dâm. Người khác bị chủ trại hù dọa không ký giấy xác nhận xin visa 1 năm (dù hai trường hợp này không trình báo cảnh sát). Điều trần về điều kiện làm việc của công nhân diện “back packer” cho hay kể cả khi chủ mắc lỗi, rất khó để công nhân trình báo cảnh sát để điều tra đến nơi đến chốn. Lý do: Công nhân ngoại quốc thường đổi việc, nay đây mai đó, một số biến cố “tày trời” lại không đủ bằng chứng. 
Nhiều người câm lặng không dám than phiền về môi trường làm việc thiếu an toàn. Khi bị bệnh không dám nghỉ, vì sợ mất job. Trong khi những du khách ngoại quốc diện back packer này lại đóng góp cho kinh tế nông thôn Úc. Nếu họ không đến Úc, không kiếm job nông trại nữa, cuộc sống và thương vụ một số vùng thôn quê của Úc có thể rơi vào cảnh trì trệ.

Thay lời kết: Gần đây Úc cho phép mỗi năm khoảng vài trăm lao động trẻ Việt Nam đến Úc theo visa 462, vừa du lịch vừa đi làm. Trước các câu chuyện về bóc lột và lạm dụng lao động ngoại quốc trong khu vực nông trại, thiết nghĩ lao động Việt Nam nên cẩn thận. Vì cuộc đời ở Úc không chỉ mỗi màu hồng!

Phạm Khiêm 


Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

Mời bạn nhận xét