Chuyện tất niên: Con đường dân chủ

 

Hồi còn làm trong chính phủ VC mình từng tham gia vào những cuộc tranh luận bất tận về Độc tài và Dân chủ. Những người chiếm số đông, tạm coi là bên thắng cuộc “thống nhất” rằng: độc tài hay dân chủ đều có cái hay, cái dở nhưng tổng hợp lại thì độc tài vẫn hơn. Thấy mình tỏ ra không đồng ý, một bác già nghiêm mặt phán rằng: “cậu làm bí thư đoàn mà sao tư tưởng lệch lạc quá”. Đó là một trong nhưng lý do mình đã cuốn gói ra đi, nhận nước Úc làm quê hương.

Thử đặt một câu hỏi, so sánh giữa Lenin, Stalin...Putin với các tổng thống Mỹ thì ai giỏi hơn? Chắc đến 90% mọi người sẽ trả lời lãnh đạo Nga Sô hơn tụi Mẽo. Nhưng lại hỏi Nga và Mỹ thì nước nào giàu có thịnh vượng hơn thì đến cả 101% trẻ con cũng nói Mỹ hơn. Kỳ quá vậy, lãnh đạo dốt mà lại đưa đất nước tiến bộ hơn nước có lãnh đạo giỏi?!

Để dễ hiểu, dân chủ là khi quyền lực thuộc về số đông quần chúng; còn độc tài là khi một cá nhân hay một nhóm nhỏ quyết định tất cả. Hai khía cạnh quan trọng nhất là tiền và người.

Khi dân có quyền, tiền của dân, tức ngân sách nhà nước sẽ được công khai, minh bạch trước quốc hội và hội đồng địa phương để phân bổ vào các mục đích phúc lợi, y tế, giáo dục, môi trường. Còn ở độc tài, phần lớn ngân sách để nuôi bộ máy quan liêu, đàn áp hoặc những việc mà dân không cần.

Việc thứ hai cũng quan trọng không kém là việc tuyển chọn người ra làm việc công, đó là những cuộc tranh biện sôi nổi để tìm ra những giải pháp tốt nhất cho đất nước, rồi sau đó cử tri sẽ làm trọng tài bằng lá phiếu, thay vì thỏa thuận dấm dúi và giữ “tuyệt mật” đối với người dân.

Khi một người được cử giữ một trọng trách, mọi người bàn tán anh ấy giỏi lắm, hoặc dốt lắm. Kỳ thực, không có cơ sở nào để đánh giá, vì ảnh có bộc lộ chính kiến hay cá tính gì đâu, phát biểu thì lôi phao ra đọc. Tiểu sử thì không đầy đủ. Tục ngữ Việt Nam có câu “cái gai nhọn thì nó nhọn từ bé”. Nếu anh ta từng học chuyên toán, chuyên văn, hoặc từng đoạt giải trong các kỳ thi học sinh giỏi toàn quốc, cấp tỉnh thành thì mình sẽ phục sát đất. Nhưng không thấy ai khoe, hoặc chẳng có để khoe?

Không có cuộc đấu tranh nào cao đẹp hơn là cuộc đấu tranh chống áp bức, bất công, vì công lý, công bằng và tiến bộ xã hội. Nhưng nếu mọi chuyện dễ dàng thì người dân ở Iran, Myanmar, Cu3, Venezuela... đã được hưởng giàu có thịnh vượng từ lâu. Dân chủ hóa là một quá trình lâu dài, phải đi lên từng bước chứ không thể nhanh được.

Đối với cuộc sống của cá nhân và gia đình mình, nước Úc có tự do dân chủ, bác ái hay không mới hệ trọng và thiết thực, còn ở những nơi khác thì hoàn toàn không liên quan. Điều mình cần làm là vun đắp đấu tranh xây dựng cộng đồng và xã hội chung quanh tốt đẹp hơn.

Nhưng lại không thể né tránh điều đang có trong đầu: Việt Nam đã có dân chủ chưa? Nếu so sánh với người anh em Cu3 và các nước kể trên thì trình độ dân chủ của chúng ta đã khá cao; tuy nhiên Việt Nam vẫn chưa bằng Thái Lan, so với Hàn Quốc, Đài Loan còn kém nhiều nữa.

Theo tin tức mới nhất, TBT Tô Lâm sẽ lên đường sang Mỹ ngay vào 29 Tết. Các nhà lãnh đạo Việt Nam luôn khẳng định Việt Nam là một nước dân chủ, ít nhất là trong mong muốn, còn nó đã “đạt” hay chưa thì tùy vào từng góc nhìn.

Mình mới coi video clip, theo đó Shark Phú nói với Bí thư Trần Lưu Quang rằng để tăng trưởng 12% thì bắt buộc phải “vào được thị trường Mỹ”. Đây là “ngoại lực” hết sức quan trọng, là con đường đến với phồn vinh thịnh vượng và cũng là con đường dân chủ mà người dân trong nước có thể hy vọng.