Thứ Năm, 4 tháng 6, 2026

Bắt đầu kỷ nguyên thống trị của Arsenal

 

Chiều sâu đội hình
Cuối cùng, sau 3 năm về nhì, Arsenal đã biết hương vị chiến thắng khi chính thức lên ngôi tại giải đấu hấp dẫn nhất hành tinh. Arsenal thường bị hụt hơi ở chặng cuối khi mà các trụ cột đã chồn chân mỏi gối mà không có người thay thế xứng đáng. Năm nay, giới chủ chơi bạo, dốc gần 300 triệu bảng mang về 8 cầu thủ.
Zubimendi có thể coi là người duy nhất lọt vào đội hình chính ở vị trí tiền về phòng ngự, là người duy nhất chơi đủ 38 trận PL. Nghi án hiếp dâm là lý do chính mà “anh Năm” Partey phải ra đi. So sánh với người tiền nhiệm, Zubi nhỏ con hơn, yếu hơn về tốc độ và sức mạnh nhưng anh là gọi nhớ hình ảnh của chính HLV Arteta trước đây với lối chơi thông minh và “chia bài” luân chuyển bóng hợp lý.
Gyokeres được đưa về trong bối cảnh hai trung phong Havertz và Jesus đang bị chấn thương. Với 21 bàn thắng trên mọi đấu trường, anh là người được chờ đợi bấy lâu để đưa Pháo thủ lên bục vinh quang.
Trước đây, mỗi khi đội trưởng Odegaard chấn thương, Arsenal đều lâm vào khủng hoảng thì này Eze là quân bài để thoát hiểm. Thậm chí lối chơi của cầu thủ Anh đen còn sáng nước hơn trong việc chuyển trạng thái tấn công cho đội. Giá mua 58 triệu bảng hơi chát nhưng đôi chân nghệ sĩ của Eze xứng đáng đến từng xu.
Hincapie là bổ sung cần thiết cho Calafiori xuất sắc nhưng lại hay chấn thương. Trong quá khứ, Ars hay gặp chuyện với vị trí hậu vệ trái, còn mùa này thì không. Chưa bằng Cala khi tấn công nhưng Hincapie mạnh hơn trong phòng ngự. Dù mới 24 tuổi, anh đã có 50 trận khoác áo đội tuyển Ecuado và là thủ quân của đội.
Mọi người sẽ hỏi tại sao lại rước về một cầu thủ bị thải loại bởi Chelsea với giá 52 triệu bảng? Ở đây Arteta chưa thể mạo hiểm với Nwaneri (18 tuổi), Dowman (16 tuổi) nên Madueke là giải pháp. Dù sở hữu tốc độ và kỹ thuật điêu luyện nhưng vấn đề của cậu là thiếu sự ổn định.
Mosouera chỉ là lựa chọn thứ ba ở vị trí hậu về biên phải, sau Timber và White; còn ở trung vệ lệch phải thì có khoảng cách khá xa so với Saliba. Được cái cậu còn trẻ (21 tuổi) và giá mua về khá rẻ (13 triệu bảng).
Cùng tuổi nhưng vào lúc Raya chỉ là thủ môn số 4, thường bị loại trong mỗi kỳ World cup hay Euro thì Kepa đã là số 1 hoặc số 2 của đội tuyển Tây Ban Nha. Nay số phận lại khiến Kep sắm vai phụ cho Raya mà vẫn bị chê thua kém bạn đội quá nhiều.
Khi gia nhập đội bóng trắng đỏ, Norgaard là thủ quân của Brenford chứ không đùa, nhưng sự tiến bộ của Skelly đã biến anh trở nên người thừa và nhiều trận anh chàng người Đan Mạnh còn không được đưa vào danh sách dự bị.
Tóm lại không có ai trong số 8 tân binh là siêu sao hay cầu thủ first class, tuy nhiên về tổng thể họ đã mang lại điều mà đội chưa có là chiều sâu đội hình.
Premier League
Arsenal đang có cơ hội lớn trong bối cảnh các đội bóng đại gia sa sút trong nhiều năm qua như Chelsie, Tottenham, Man utd; Man city và Liverpool vẫn có lực lượng mạnh như có vẻ chu kỳ thành công của họ đã qua. Thiếu gia Newscatle mãi chưa chịu lớn, còn Aston Villa “chưa đủ tuổi” vì tiền nong ít.
Arsenal đang có đủ ba yếu tố để làm nên chuyện: đối thủ suy yếu, niềm tin và thực lực. Với chức vô địch đầu tiên sau 22 năm, nó ví như lấy ra một quả ô mai trong một cái lọ đầy, các quả ô mai tiếp theo sẽ lần lượt chui ra. Lên ngôi rồi, có giữ được không thì cần phải giữ được ngọn lửa nhiệt huyết.
Đội hình của Arsenal khá trẻ, nhất là khung chính, đủ cho chiếm lĩnh đỉnh cao dăm ba năm. Với phong độ xuất sắc, trị giá các cầu thủ trên thị trường lên cao nên đội hình của đội được coi là đắt giá nhất thế giới hiện nay, hơn cả Man city và Liverpool.
Champion League
Đêm nay, trận đấu cuối cùng của mùa giải sẽ là cuộc thư hùng giữa Ars và PSG. Theo cá độ, PSG đuọc đánh giá cao hơn chút đỉnh chủ yếu vì lý do “nhàn” chống “mỏi” khi họ đã độc diễn trong giải vô địch Pháp cả tháng nay trong khi Ars thì gian nan đến trận áp chót.
Nếu nhìn toàn giải CL năm nay, Ars mới là đội vượt trội, đội duy nhất chưa hề biết thua với những trận chiến nhấn chìm các đội mạnh như Alitico Madrid, Inter Milan, Bayern Munich...
Lựa chọn số 1 ở hành lang phái Timber đã kịp hồi phục để bay đi Budapest, lâu lắm rồi Arsenal mới có đội hình mạnh nhất, trong khi các mối lo ngại bên PSG cũng qua đi khi Dembele và Hakimi dường như cũng sẽ kịp thời góp mặt.
Kỷ nguyên vươn mình
Tầm nhìn của Arteta và ban lãnh đạo Arsenal không phải một lần rồi thôi mà là một thời kỳ thống trị bóng đá Anh và Châu Âu.
Mục đích tối thượng của bóng đá không phải chuyện thắng thua. Vấn đề tiền bạc thậm chí còn được coi là ưu tiên hơn trên thực tế. Nhưng tiền cũng không phải là quan trọng nhất, fan (khán giả hâm mộ) mới là người quyết định tất cả.
Bộ ba quyền lực sẽ vận hành thế này: có quạt (fan) thì mới bán được vé, hợp đồng bản quyền truyền hình, quảng cáo, quần áo và đồ lưu niệm. Có thu nhập rồi thì sẽ có cơ sở để nâng cấp đội hình và đua danh hiệu.
Điểm nghẽn ở đây, có danh hiệu nhưng chưa chắc đã có fan. Ví dụ, trong 22 năm trắng tay nhưng lượng fan của Arsenal vẫn đông hơn Man city với 8 chức vô địch cũng như Chelsie với 5. Suy bụng ta ra bụng người, mình trở thành fan của Pháo thủ vì lối chơi tấn công đẹp mắt của đội đã hình thành từ hồi Wenger chứ không phải vì thành tích.
Năm nay Arsenal có 8 trận thắng với tỉ số 1-0 làm mọi người nhớ lại “Mr 1-0” Mourinho, chỉ rình cắn trộm được một miếng rồi rút về cố thủ. Nhưng điều đó làm Mourinho mất thương hiệu và không thể gặt hái thành công được nữa.
Vì thế, Arsenal dứt khoát phải là đội có lối chơi công hiến đẹp mắt thì mới giữ được fan đông đảo, mọi người mới tâm phục khẩu phục.

Mười lăm năm ấy biết bao nhiêu tình

 

Ngày mai 25/5, “giấc mơ Úc” của gia đình mình đã thành hiện thực vừa tròn 15 năm. Đặt chân tới Úc với nhiều ngỡ ngàng, mặc dù mình và bà xã đã từng sống ở đây 4-5 năm từ thập niên 1990s. Nước Úc vẫn thế, chỉ có điều tụi mình thì khác với hai nhóc mới lên 4 và năm tuổi rưỡi!
Tụi mình thuê một chỗ ở tồi tàn ở Kingsgrove, gọi là ở tạm mà cũng mất 2 năm 2 tháng mới nhổ rễ đi được, nhưng vẫn tiếp tục đi thuê ở Bardwell Park.
Sau vài ngày đến quê hương mới, Kelly bắt đầu đi học Kindy (vỡ lòng), Sissy muốn đi pre-school (mẫu giáo) mà không có chỗ, phải chờ mất khoảng 2 tháng mà cũng chỉ được một buổi mỗi tuần.
Về con đường làm ăn, chỉ sau 2 tuần, tụi mình đã “vội vàng” xuống tiền mua cái shop bán quần áo ở Earlwood, rồi chỉ hơn một tháng sau, từ 1/7 bắt đầu tiếp quản của hàng.
Cũng may nhờ có địa chỉ shop, tụi mình mới xin cho các con vào trường tiểu học Earlwood, một trường được bạn bè giới thiệu là tốt vì có lớp OC. Sau 9 tháng, Sissy mới đến tuổi đi học, cùng đi Kelly vào cùng trường. Mình hết cảnh trông con mọn cho bà xã bán hàng.
Nhưng cũng không khá hơn bao nhiêu, phải đưa đón chúng nó đi học, không chỉ có thế, còn nhiều tiết mục đi học thêm, học sáo, học đàn, bơi, xe đạp, bóng lưới, bóng rổ, bóng chuyền, sinh nhật, nhảy nhót... Nát hết thời gian, không đi làm được mấy và như thế là không có tiền.
Cuộc sống ổn định dần khi bán được nhà ở Sài Gòn, nhưng cũng dại khi lần lượt mua hai căn hộ, rồi phải bán cả hai để mua nhà house.
Chạy đi chạy lại dọn nhà hơi bị nhiều mới về chỗ hiện tại được 4 năm, không biết đã yên ổn chưa, vì mỗi khi dọn nhà đều nghĩ sẽ ở lâu dài rồi chỉ được vài năm, thậm chí có nơi được 5 tháng.
Sáu lần dọn nhà, nghĩ lại đã thấy cực. Có điều mỗi một nơi đều có cái thú vị riêng, bây giờ mới có nhiều nơi để nhớ, từng con phố, từng dãy nhà.
Trong hành trình khám phá nước Úc, nhà mình được cái lang thang nhiều nơi, đúng ra cuối tuần nào cũng đi chơi. Ngay thời gian bị treo bằng lái xe còn đi công cộng đến tận Newcatle. Các tiểu bang đi gần hết, riêng Queensland đi 3 lần. Thêm nữa là đi ngoại quốc, kể cả đi Việt Nam.
Quay đi quay lại mới thế mà đã 15 năm. Thay đổi dễ nhìn thấy là hai đứa trẻ từ chỗ thò lò mũi xanh nay đều đã thành thanh nữ, cháu lớn thậm chí đã có việc toàn thời dù mới học năm ba ĐH, cháu bé năm hai, cũng có việc tập sự.
Điều cũng dễ biết là bà xã mình vẫn còn trẻ còn mình đã già. Trộm vía, so với 15 năm trước, mình không yếu đi mà còn cảm thấy khỏe ra. Bí quyết ư, có lẽ là đêm ngủ ngon, ngày không phải chửi đổng ai cả, đúng ra dần dần chẳng thấy ghét ai nữa (muốn yêu mà còn chẳng được, ghét làm chi).
Như một đứa trẻ có hàng vạn câu hỏi vì sao khi mới đến Úc thì nay các câu trả lời cứ lộ dần. Như một bác già từng nói, càng ở lâu, càng thấy nước Úc nó hay, mới thấy cái hợp lý “make sense” của nó, cái gì cũng kỹ càng, chính xác.
Đằng nào thì mình cũng coi như đã bỏ đi, chỉ hy vọng vào mấy đứa con, may ra làm điều gì đó có ích cho đời.

Hệ lụy khi Hoa Kỳ và Trung Hoa xích lại gần nhau

 

Chuyến thăm Trung Hoa của Tổng thống Hoa Kỳ vừa qua là một sự kiện gây náo loạn thế giới. Rất nhiều bình luận theo hướng ai thắng, ai thua mà không để ý một thực tế đơn giản đây chẳng qua là sự xích lại gần nhau giữa hai cường quốc hàng đầu thế giới.
Trong một đoạn thoại bị phát tán khi quên tắt micro, ông Tập Cận Bình đã phàn nàn về mối quan hệ khó khăn trong thời gian qua. Có lẽ chuyến thăm này sẽ là một cột mốc đánh dấu cú đảo chiều ngoạn mục?
Trong diễn văn chào mừng, Chủ tịch Tập nói đến lịch sử “trên 5000 năm” đã gây ra bàn tán. Sự thật không có đủ chứng cứ khoa học để cho rằng Trung quốc có lịch sử trên 5000 năm, vì nếu theo các bằng chứng về thư tịch thì chỉ vào 3600-3700, cũng chưa tới 4000 năm. 5000 năm đó chỉ dựa theo các câu chuyện truyền thuyết, kiểu như mẹ Âu Cơ đẻ ra trăm trứng, và đó là chuyện hoang đường chứ không có thật.
Giới sử gia quốc tế coi lịch sử Trung Quốc còn đi sau các nền văn minh cổ đại khác như Ai Cập hay Ba Tư, vào khoảng 4000 năm thôi. Nhưng chuyện cách đây 4000 hay 5000 năm thì có liên quan gì đến ngày nay, nó chỉ có giá trị tự sướng hay lùa gà đối với dân ngu khu đen mà thôi.
Theo các tín tức mà báo chí loan tải, hai bên đã đạt được nhiều thỏa thuận quan trọng về chính trị và kinh tế.
Về vấn đề Iran nóng bỏng, phía Trung Quốc đồng ý với Mỹ là Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân; nước này không được kiểm soát và thu phí tại eo biển Hormuz và còn cam kết không cung cấp vũ khí cho chế độ thần quyền.
Nếu Trung Quốc thực hiện đúng những điều này thì đây quả là tin rất buồn cho giới cầm quyền Tehran khi chỗ dựa duy nhất của họ đã quay lưng.
Đáng chú ý, vấn đề Đài Loan được phía Tàu cộng coi là đặc biệt quan trọng, mang lợi ích cốt lõi thì Mẽo lại đánh bài lờ lớ lơ, cố tình lảng tránh mà không tỏ ý đáp lại thịnh tình của chủ nhà.
Lĩnh vực kinh tế có lẽ là ưu tiên nhiều hơn cho chuyến viếng thăm. Theo đó, có thỏa thuận Trung Quốc mua 200 máy bay Boing, mua thêm nông sản và dầu khí của Mỹ. Ở chiều ngược lại, Mỹ gia hạn việc hoãn trừng phạt thuế thêm 18 tháng, “trùng lặp” với thời gian tổ chức Đại hội Đảng thứ 22 của Cộng đảng.
Một điều không cần nói ra nhưng mọi người đều hiểu hàng hóa Trung Quốc sẽ không bị làm khó dễ để đi vào Mỹ và chắc chắn sẽ gia tăng mạnh về kim ngạch. Điều này tất nhiên sẽ ảnh hưởng lớn đến quan hệ thương mại của các nước với Mỹ, trong đó có Việt Nam.
Hồi xưa, mẹ mình có kể chuyện mình còn nhỏ toàn ở truồng ăn mía, ăn đến đâu thì tè đến đó, chẳng khác gì cái máy ép mía. So sánh với quan hệ thương mại tay ba, Việt Nam nhập khẩu từ Trung Quốc càng nhiều thì xuất khẩu sang Mỹ càng mạnh (quý vị có thể dễ dàng lấy số liệu trên mạng), nói cách khác, Tầu là “đầu vào” và Mẽo là “đầu ra”. Và khi hai đầu nay dỡ bỏ rào cản để kết nối trực tiếp thì đó là lúc “máy ép mía” có nguy cơ ế độ.
Theo những số liệu mới nhất, Việt Nam đã vượt Mexico, Canada và cả Trung Quốc như là một nước xuất siêu lớn nhất vào Mỹ. Điều gì sẽ xảy ra nếu không còn 130 tỉ ÚDD tiền tươi mỗi năm từ nguồn lợi thương mại với Mỹ? Diễn biến khác, Úc sẽ không lo kinh tế Trung Quốc yếu đi để giảm thiểu nhập khẩu khoáng sản.
Rốt cuộc, Mỹ và Trung Quốc đã tỏ ra cần nhau, đúng hơn Trump và Tập phải dựa vào nhau để chống chọi với các vấn đề nội bộ.
Ở Trung Quốc, việc bắt giữ Trương Hựu Hiệp, phó chủ tịch thứ nhất quân ủy, người được coi là có quyền lực đứng hàng thứ hai sau Tập Chủ tịch đã không che dấu sự bất đồng sâu sắc trong giới cầm quyền chóp bu. Điều này cũng liên quan đến nền kinh tế giảm tốc và lo lắng sụp giảm dân số đất nước đông dân thứ nhì thế giới.
Còn vấn đề của Mỹ còn cấp bách hơn khi chỉ còn vài tháng nữa là đến cuộc bầu cử quốc hội giữa nhiệm kỳ, ông Trump cũng rất cần những thông tin tốt để còn chém gió với cử tri.
Lượt về của cuộc gặp gỡ Trump – Tập sẽ diễn ra tại Wasington DC vào cuối tháng 9 tới, cũng vào thời điểm nhạy cảm ngay trước thềm bầu cử.
Bốn tháng ít ỏi có thể là thời gian khá dài trong bối cảnh chính trị và kinh tế toàn cầu hiện nay. Trâu bò đánh nhau ruồi muỗi chết, còn khi chúng "yêu" nhau xem chừng không ít kẻ siêu liêu.

Thử tìm lối thoát ra khỏi eo nước Hormuz

 

Kể từ khi chiến tranh Iran bùng nổ, eo biển Hormuz đã trở thành một điểm nghẽn. Ngay cả khi Mỹ tuyên bố về chiến dịch bảo vệ tự do hàng hải bằng cách hộ tống tàu thuyển thì trên thực tế lưu lượng tàu bè nhích lên không đáng kể. Trong thời gian ngừng bắn hiện tại, hai bên vẫn có những cuộc va chạm giữa “đàn muỗi” Iran với ba tàu khu trục Mỹ.
Eo nước Hormuz chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu lửa xuất khẩu của thế giới và vì thế khi nó ngưng thì đã làm giá dầu gia tăng đáng kể. So sánh với khi bắt đầu chiến tranh tại Ukraine thì mức tăng giá thậm chí còn cao hơn, cũng dễ hiểu vì “động mạch” tiếp dầu bị mất tới hơn 10 triệu thùng/ngày so với năm 2022 chỉ vào khoảng 3 triệu thùng.
Khi Nga mất một phần thị trường Châu Âu thì đã chuyển hướng sang Trung Quốc và Ấn Độ nên nguồn cung đã được phục hồi. Nay có việc Nhật Bản chạy sang mua dầu của Mỹ và Mexico, nhưng có thể hiểu chỉ bù đắp được một phần nên việc làm sao “khơi thông” được Hormuz trở nên nhức nhối hơn bao giờ hết.
Thực ra vấn đề Iran đã làm các đời tổng thống Mỹ đã phải ngậm bồ hòn làm ngọt trong 47 năm qua, không ai dám chọc vào tổ kiến lửa. Các nước Châu Âu dù đang khát dầu từ Trung Đông vẫn phải “né”, chắc sợ ăn tên lửa hành trình của Iran. Cớ sao Trump lại hùng hổ thế? Đúng là to đầu mà dại, nhỏ d. mà khôn!
Liệu khi nào một thỏa thuận đình chiến sẽ được ký kết? Mình sờ mu rùa thì thấy đây có lẽ là một chuyện xa vời. Cái gọi là đàm phán hay hiệp định đình chiến có lẽ chỉ là những quân bài dền dứ, bởi người đang làm chủ cuộc chơi là Mẽo thì lại không có lý do để vội. Vội cũng không xong vì “con quỷ” (cách dùng từ của Bush con) không dễ gì quy hàng.
Trước đây, để hạ gục “Một rắc” thì cha con Bush đã mất tới 12 năm qua hai cuộc chiến Vùng Vịnh và nay với “Một răng” thì nếu Trump "giải phóng" dứt điểm được trong thời gian còn lại của nhiệm kỳ thì đã là thành công lớn.
Với cách nhìn nhận việc eo Hormuz là chuyện dài hơi thì nên chăng nên tìm những con đường khả dĩ hơn. Bản thân Iran cũng là một nạn nhân đang tìm hướng đường bộ sang cảng Karachi của Pakistan, có điều quãng đường này khá dài, hiểm trở và không thể xây ống dẫn dầu từ đảo Kharg trong tương lai gần nên chủ yếu chỉ là lối thoát cho hàng hóa phi dầu lửa.
Nhật Bản đã ký kết thỏa thuận mua dầu của Mỹ từ Allaska trong những năm tới, thậm chí còn có ý tưởng trở thành một trạm trung chuyển của dầu lửa từ Mỹ, Canada sang Đông Á.
Trở về với vùng Vịnh nóng bỏng, hiện đã có hai đường ống dầu đã được dự phòng để thoát Hormuz. Đó là đường ống Đông – Tây của Saudi ra biển đỏ với bến đỗ Jeddah, thương cảng lớn nhất của nước này. Từ Jeddah đi qua kênh đào Suez của Ai Cập thì không sao, nhưng để sang châu Á thì phải qua bờ biển Yemen thì phải “lạy” phiến quân Houthi, cũng là đệ của Iran. Đó cũng là lý do các hạm đội Mỹ nên hiện diện trong khu vực.
Ống dầu thứ 2 nằm trong lãnh thổ UAE, chạy từ Abu Dhabi, nơi sản xuất chính để đến cảng Fujairah, hải cảng duy nhất của UAE nằm ngoài Hormuz. Tuyến đường này cần tăng thêm công suất nếu “phục vụ” thêm lượng dầu xuất khẩu từ Bahrain và Qatar.
Mới đây UAE đã tuyến bố ly khai khỏi tổ chức xuất khẩu dầu lửa OPEC. Lý do là công suất hiện nay của nước này là 4,8 triệu thùng/ngày (có thể lên 6 triệu nếu mở rộng khai thác) trong khi hạn ngạch của OPEC chỉ cho 3,4 triệu. Trong bối cảnh nguồn cung khan hiếm và lối thoát Fujairah có sẵn thì quyết định này có thể coi là hợp lý.
Một lối đi nữa mà Israel đã công khai marketing là xây dựng “hành lang năng lượng Haifa”. Đây là con đường khả dĩ xuyên qua lãnh thổ một đồng minh lâu năm của Do Thái là Jordan để đưa dầu của Kuwait và Iraq sang bên bờ Địa Trung Hải, từ đó chuyển sang Châu Âu. Tuy nhiên dự án này cần phải mất thời gian một vài năm và để sử dụng Haifa thì phải xử lý xong phiến quân Hesbollah tại Li Băng.
Trước đây, khi còn sống ở Trung Đông mình từng có ý định lái xe từ Cairo đi Tel Aviv. Bởi vì mình đã từng lái từ Cairo đi Hugada và Sham El Sheik với quãng đường 600km tương đương. Địa hình khu vực này khá bằng phẳng, có thể không cần xây đường ống mà có thể dùng đường sắt hoặc đường bộ vẫn có thể vận tải, với thời gian và chi phí khả quan.
Với những nét vẽ như vậy thì thế giới sẽ không cần dầu lửa đi qua Hormuz nữa. Trong khi hải quân Mỹ, đứng đầu là quyền bộ trường gốc Việt Hung Cao phong tỏa các tàu ra vào hải phận Iran nhằm đánh vào túi tiền chính phủ thần quyền.
Bạn nghĩ gì về thế cờ vây này và đến liệu bao giờ thì con quỷ Iran tắt thở?

Thứ Ba, 5 tháng 5, 2026

Quiet

 


Premier League: Chặng nước rút của các cuộc đua

 

Cuộc đua vô địch
Về toán học còn đến 5 đội kể cả Man utd, Liverpool và Anston Villa nhưng trên thực tế chỉ là chuyện song mã giữa Arsenal và Man city. Hiện tại phong độ của đội áo xanh tốt hơn, còn về lịch trình thì đội đỏ trắng có các đối thủ lại dễ chịu hơn. Từ nay đến ngày cuối giải 24/5, mỗi đội phải đấu 6 trận, tính cả các trận cup châu Âu và FA, như vậy mật độ khá căng.
Với tình trạng khít khao thì hiệu số bàn thắng là yếu tố có thể phải tính đến, giống như mùa giải 2014-2015. Ở khía cạnh này, Arsenal có chút lợi thế vì hai trận cuối cùng gặp Burnley, đội đã xuống hạng và có hàng thủ mong manh nhất; kế đến đụng Crystal Palace ở trận cuối trong bối cảnh đội này mới phải đấu thêm trận bù.
Về cá độ, Man city nhỉnh hơn Arsenal chút đỉnh, nhưng cái này chỉ nên tham khảo vì nhà cái thường điều chỉnh tỉ lệ theo thực tế các con bạc khát nước chung vào đâu chứ không hẳn theo xác xuất thắng giải.
Cuộc đua xuống hạng
Sau khi Burnley và Volves đã mồ yên mả đẹp, chỉ còn một suất xuống hạng. Về lý thuyết vẫn còn tới 5 đội nhưng trên thực tế chỉ là chuyện nội bộ của West Ham và Tottenham.
Có hai bất ngờ lớn, đầu tiên một đội big six như Tottenham mà lại phải rơi vào hoàn cảnh quẫn bách thế này, thậm chí Gà trống còn đang dưới cơ Búa tạ với 2 điểm ít hơn. Thứ nhì, cả hai ứng viên đều có thể đạt 40 điểm sau 4 trận cuối, một con số “được coi” là an toàn. Trong lịch sử Premier League, đội cao điểm nhất xuống hạng là 36 điểm, nay thì gần như chắc chắn kỷ lục này sẽ bị phá.
Ba cup châu Âu
Trước hết phải xem liệu có bao nhiêu đội dự Champion League? Với thành tích năm nay, PL sẽ có 5 suẩt, thậm chí có thể 6,nếu Aston Villa hoặc Nottingham Forest vô địch Europa và không lọt top 4.
Với việc gần như Man Utd gần như chiếm hạng 3 thì hạng tư sẽ là cuộc tranh chấp giữa Liverpool và Aston Villa, trong đó Lữ hành đỏ chiếm ưu thế hơn vì không phải đá cup châu Âu. Có thể lượng hóa Aston Villa trượt top 4 là 60%, trong như Nottingham Forest là 100%.
Trong Europa, Aston Villa là favourate với tỉ lệ cược 50%, Nottingham Forest được 25%.
Như vậy triển vọng PL có thêm suất CL sẽ là:
60%x50% (cho Aston Villa) + 100%x25% (cho Nottingham Forest) = 30%+25%= 55%.
Trong khi đó, nếu Crystal Palace đoạt Conference Europa (được đáng giá triển vọng 40%) thì bóng đá Anh sẽ có thêm 1 suất Europa nữa. Đó là đội nào?
Trong trường hợp khả quan nhất, bóng đá Anh sẽ có 6+3+1= 10 suất cho 3 cup châu Âu. Nhưng đội hạng 10 chưa chắc đến phần, vì nếu Chelsea vô địch FA cup và trượt top 10 thì họ sẽ lấy mất suất của đội hạng 10 (hoặc hạng 9 nếu Crystal Palace không kiếm thêm được 1 suất).
Như vậy, viễn cảnh PL sẽ có tối thiểu 8 suất và tối đa 10 suất sẽ làm cho cuộc đua thêm hào hứng. Trên thực tế, sẽ có 7 đội, kể cả đội mới lên hạng Sunderland sẽ đua tranh cho 3 hoặc 4 suất.
Mình sờ mu rùa đoán đại thế này:
Vô địch: Arsenal
Sáu đội dự CL khi Anston Villa lấy thêm được 1 suất
Crystal Palace không lấy thêm suất nên chỉ có 3 đội dự cup là Chelsea, Everton và Brighton.
Xuống hạng: Gà trống Tottenham sẽ làm nên lịch sử khi hoàn thiện danh sách.

Mùa thu tháng tư

 

Nước Úc đang ở mùa thu. Trời se lạnh, gió heo may thổi nhẹ, phong cảnh tĩnh mịch và rất buồn. Nhìn ra thế giới, dòng chảy thời sự vẫn không ngừng trôi với rất nhiều kịch tính khó lường.
Chiến tranh Iran bắt đầu vào chớm thu, trải qua các kiểu ái ố thì nay có vẻ đi đến hồi kết, bởi vì cả hai bên đối địch đã lộ rõ mục đích và có lẽ dừng lại lúc này đủ thỏa mãn cho cả hai.
Phía Iran không mong gì hơn là giữ được chế độ thần quyền, cho dù chịu nhiều tổn thất đi chăng nữa. Mặc dù Israel và một số nước Ả Rập muốn giải quyết tận gốc, tức là phải “giải phóng” cả nước Iran và thay đổi chế độ nhưng để làm điều đó thì bắt buộc phải dùng bộ binh mà đó là điều chúa sơn lâm không, hoặc ít nhất là chưa muốn.
Iran có lãnh thổ rộng lớn 1.7 triệu Km2 (gấp 5 lần Việt Nam), có địa hình núi non, sa mạc hiểm trở. Kể cả phương án dùng quân Ả Rập hay quân phản loạn của người Cuốc, người hồi Sunny trong nước thì cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Một lãnh thổ nhỏ bé như Cuba mà Mẽo còn chưa dám. Thiển nghĩ nếu có thì chắc cũng để đám Ku kiều hành sự là chính, Mẽo chỉ hỗ trợ không quân theo như mô hình Lybia trước đây.
Ban đầu mình nghĩ, mục tiêu của Mỹ là khống chế đảo đầu lửa Kharg nhưng nay thì Mỹ còn đi xa hơn, thao túng toàn bộ vịnh Ba Tư và eo Hormuz. Sau khi hủy diệt 60% bệ phóng tên lửa và 90% tàu chiến thì các hạm đội Mỹ đã trở nên bất khả xâm phạm, đi lại trong vùng biển như chỗ không người.
Iran cũng đã thành công khi khoe tên lửa hành trình 4000km, độ dài có thể vươn tới London và Paris khiến cho Macron teo chim (nếu có) và các nước Châu Âu phải vội né. Được thể, Trump mắng bọn quan hủ lại của lục địa già như tát nước vào mặt.
Nhưng Trump lại thất bại trong việc cứu bồ Orban ở Hungaria, người đã thất cử đau đớn mà hệ lụy là làm cho cánh tả của Châu Âu càng mạnh mẽ hơn. Khi Châu Âu đoàn kết, không còn kẻ phá bĩnh phủ quyết nguồn viện trợ cho Ukraine thì người buồn nhất là Putin, xem ra việc chốt lãi vào lúc này là không khả thi.
Sự việc ở Hungaria cho thấy deal với các thể chế độc tài bao giờ cũng dễ hơn chế độ dân chủ, dưới lăng kính quyền lợi “Nước Mỹ trên hết”. Mỹ chỉ có thể gây sức ép với cá nhân hoặc một nhóm cầm quyền chứ không thể “vận động” toàn bộ cử tri của quốc gia đó. Đó là lý do các cuộc “cách mạng” của Trump ở Venezuela và Iran chỉ có tính cải lương, miễn sao đủ dùng cho lợi ích Mẽo.
Để chuyển sang vấn đề quê hương khi TBT Tô Lâm và Ngô phu nhân mới đi thăm Trung Quốc, trước hết lại phải nói về bối cảnh chung.
Theo những tin tức mới nhất, Mỹ đã chọn ra ba đối tác kinh tế thương mại để dành nhiều sự ưu ái. Thứ nhất là Ecuador, một quốc gia Nam Mỹ có diện tích xấp xỉ Việt Nam, nhưng dân số chỉ có 18 triệu. Chính quyền Trump không dấu diếm việc trở về “tắm ao ta” ở sân sau Tây bán cầu.
Sau khi gạt bỏ ảnh hưởng của Tàu cộng ở Panama, Venezuela, Cuba, Mỹ cũng không muốn quá thiên vị Canada và Mexico mà sẽ công bằng hơn với các đồng minh Mỹ Latin, trong đó Argentina và Chi Lê là những quốc gia sở hữu trữ lượng litium lớn, rất quan trọng cho công nghệ mới. Chỉ còn Brazil của tổng thống Lula đang còn chống Mỹ ở tuổi 80.
Mỹ coi Ecuador của tổng thống trẻ tuổi Noboa, người có quốc tịch Mỹ là một đối tác tin cậy, gần gũi và muốn bơm quốc gia này trở nên hùng mạnh, một kiểu mẫu trong khu vực.
Quốc gia ưu ái thứ hai là Đài Loan, một ngôi sao đang lên về công nghệ, một đồng minh có ý nghĩa địa chính trị quan trọng.
Thứ ba, Bangladesh cũng lọt vào mắt xanh của Mỹ, một quốc gia có dân số lớn gần gấp đôi Việt Nam, đủ sức trở thành công xưởng mới cho các ngành hàng “cơ bắp” như dệt may và giày dép. Sau cuộc cách mạng đường phố cách đây một năm rưỡi, lật đổ chế độ độc tài Hasina, đất nước hồi giáo đang hồi sinh, năng động và cần cù.
Việt Nam tôi đâu? Trong vùng Đông Nam Á, Mỹ mới ký với Indonesia Hiệp ước an ninh quốc phòng, thực chất nhằm thiết lập sự ảnh hưởng của Mỹ tại eo Malaca, nơi lưu lượng tàu bè còn lớn gấp bội so với eo Hormuz, đặc biệt liên quan đến thương mại Trung Quốc. Như vậy Đài Loan, Indonesia, Phillippines, Hàn Quốc, Nhật, Úc...đều là những đồng minh truyền thống, sát cánh của Mỹ trong khu vực, chưa có lý do gì để Mỹ ưu tiên Việt Nam như những câu nói hào nhoáng của ông Trump.
Cũng vì thế, chuyến thăm của anh Lâm sang Trung Quốc được coi là hợp tình hợp lý vào lúc này. Có điều tình yêu giống như chiếc xe đạp, nếu không tiến lên thì nó sẽ đổ. Nếu không thể nâng mối quan hệ Việt – Mỹ lên tầm cao mới thì món hời xuất siêu 130 tỉ ông Tơn rất là nguy cơ. Đây là điều chắc hẳn gây đau đầu cho các cụ nhà ta.

Mùa xuân đến sớm

 

Dạo này tâm trạng của mình không tốt nên chẳng viết lách được gì. Già rồi, chẳng còn chuyện yêu đương nữa, tất cả mood lên hay xuống đều do con cái mà ra cả.
Bây giờ lại có chuyện vui để kể cho đỡ buồn. Chả là con gái lớn Kelly vừa vượt qua phỏng vấn đề có việc làm toàn thời, mức lương kha khá. Đây là chuyện hiếm khi con chưa tốt nghiệp, mới học năm 3. Thực ra Sissy còn có việc tập sự trước cả chị, dù mới năm 2 nhưng chưa thể có việc làm toàn thời. Điều này có phần may mắn nhưng không thể thiếu sự nỗ lực bền bỉ của con trong nhiều năm.
Vào bẩy tám năm trước, hai con vinh dự được lần lượt thi đỗ vào trường tuyển Sydney Girls, câu chuyện của vợ chồng mình đã chuyển chủ đề, không cần thuyết giảng về học hành nữa vì Sydney Girls là môi trường không học cũng không được, nước nổi thuyền lên. Tụi mình muốn hướng con vào cái đích cần thiết hơn là việc làm.
Hai con đều đi làm từ rất sớm, được va chạm nhiều lĩnh vực khác nhau để xem chúng thích gì và có khả năng gì. Kiếm được tiền cũng là động lực mang lại hứng thú để tìm tòi và say mê với công việc.
Nếu đối với tuổi xế chiều, thành tích chẳng còn ý nghĩa gì thì với tuổi trẻ, họ cần có khát vọng để thành công. Nhưng đây cũng là điều mình muốn nói, hai đứa nhà mình có tính ganh đua quá lớn, bây giờ mình lại thấy nên hạ nhiệt xuống một chút.
Ây Ai (AI) đã, đang và sẽ thay đổi căn bản cuộc sống của tất cả chúng ta. Quý bạn sẽ cảm thấy khó khăn khi phải hướng nghiệp cho con cái vào lúc này. Câu trả lời vào lúc này là chỉ có thể tính được ngắn hạn, còn về dài hạn thì để chúng tự học thôi.
Vấn để lại ở chỗ sẽ tự học cái gì? Làm gì sẽ quyết định học gì thôi. Vậy mấu chốt lầ công việc, phải biết làm gì rồi mới tính chuyện học gì, cụ thể là học sử dụng AI như thế nào.
Về cách tuyển dụng người của Úc mình cho rằng rất hay ở chỗ họ đánh giá năng lực thực tế thay vì bằng cấp. Trong mỗi một bằng cấp, dù ở trường xịn thì dễ đến 80% khối lượng kiến thức là những điều vô ích, vô bổ, chỉ 20% là thiết thực cho công việc.
Vì thế, nếu căn cứ vào bằng cấp thì rất khó chọn ra được người làm việc hiệu quả. Câu nói “muốn biết làm thì phải học” là sai, đúng phải là “muốn biết làm thì phải làm”, "learning on jobs" là cách học tốt nhất và nước Úc đã có rất nhiều cơ hội tập sự cho những người muốn làm. Theo luật, từ 14 tuổi, các con đã bắt đầu được đi làm nhận lương hợp pháp.
Hai con gái mình đã may mắn tận dụng được cái ưu việt của cơ chế kiểu Úc để được “vào đời” rất sớm. Thành thật, mình không tự hào gì về thành tích học tập của các con nhưng hết sức hạnh phúc mỗi khi các con được tuyển dụng vào một việc làm mới, có thử thách hơn và đãi ngộ cao hơn.
Cách đây 30 năm, tìm được việc làm theo nghề nghiệp được đào tạo gần như là chuyện đương nhiên, còn bây giờ tốt nghiệp đại học hoặc trên nữa xong đi chạy xe ôm và bán cà phê lại là phổ biến. Thực tế đó đòi hỏi mọi người cần thay đổi suy nghĩ và cách hành xử.
Việc làm đúng nghề không chỉ là tiền bạc mà nó còn là tương lai sự nghiệp, là ý nghĩa cuộc sống của mỗi con người. Khi có nó, như một con tàu được đặt đúng đường ray, tầm nhìn đã được định hướng để chạy và chạy xa. (vui quá nên hơi lộng ngôn)

Thứ Năm, 2 tháng 4, 2026

Tình trạng thặng dư – thâm hụt thương mại của Mỹ: thực trạng, nguyên nhân và giải pháp

 (nghe đồn Mẽo sẽ xử lý việc xuất siêu khủng của Việt Nam, mình nhờ chatgpt viết bài dưới đây)


1. Thực trạng cán cân thương mại Mỹ hiện nay
Trước hết cần làm rõ: Hoa Kỳ không ở trạng thái thặng dư thương mại tổng thể, mà ngược lại đang duy trì thâm hụt thương mại rất lớn trong nhiều năm liên tiếp.
Theo số liệu mới nhất từ Cục Phân tích Kinh tế Mỹ (BEA), năm 2025:
• Tổng thâm hụt thương mại (hàng hóa + dịch vụ) khoảng 901,5 tỷ USD 
• Riêng thâm hụt hàng hóa đạt mức kỷ lục khoảng 1,24 nghìn tỷ USD 
• Mức thâm hụt hàng tháng thường dao động 50–70 tỷ USD 
Tuy nhiên, bức tranh không hoàn toàn tiêu cực. Mỹ có:
• Thặng dư lớn về dịch vụ (tài chính, công nghệ, giáo dục, bản quyền…) khoảng 339 tỷ USD năm 2025 
• Thặng dư với một số quốc gia như Hà Lan, Anh, UAE, Brazil… 
Ngược lại, Mỹ thâm hụt lớn với:
• Trung Quốc (~202 tỷ USD)
• Mexico (~197 tỷ USD)
• Việt Nam (~178 tỷ USD)
• Đài Loan (~147 tỷ USD) 
=> Như vậy, Mỹ có thặng dư cục bộ (với một số nước và dịch vụ) nhưng thâm hụt tổng thể rất lớn, đặc biệt trong lĩnh vực hàng hóa.
2. Nguyên nhân của tình trạng thâm hụt thương mại
2.1. Mô hình tiêu dùng mạnh của nền kinh tế Mỹ
Mỹ là nền kinh tế lớn nhất thế giới với mức tiêu dùng cực cao. Người dân và doanh nghiệp Mỹ nhập khẩu lượng lớn:
• hàng tiêu dùng (điện tử, quần áo)
• nguyên vật liệu
• thiết bị công nghệ
Trong khi đó, xuất khẩu không tăng tương ứng → tạo ra thâm hụt kéo dài.
2.2. Suy giảm sản xuất công nghiệp nội địa
Trong nhiều thập kỷ, Mỹ đã chuyển dịch sang nền kinh tế dịch vụ:
• Sản xuất được outsourcing sang châu Á (Trung Quốc, Việt Nam, Mexico)
• Chi phí lao động trong nước cao hơn
Kết quả là:
• Mỹ nhập khẩu hàng hóa giá rẻ
• Xuất khẩu hàng hóa không đủ bù đắp
2.3. Sự bùng nổ nhập khẩu công nghệ (đặc biệt AI và chip)
Một yếu tố mới rất quan trọng gần đây là:
• Nhu cầu AI và trung tâm dữ liệu tăng mạnh
• Mỹ nhập khẩu lượng lớn chip và phần cứng từ châu Á
Năm 2025:
• Nhập khẩu công nghệ tăng mạnh, góp phần đẩy thâm hụt lên mức kỷ lục 
Điều này cho thấy Mỹ vẫn phụ thuộc lớn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
2.4. Chính sách thương mại và thuế quan chưa hiệu quả
Các biện pháp áp thuế (tariffs):
• nhằm giảm nhập khẩu
• bảo vệ sản xuất nội địa
Tuy nhiên thực tế:
• Doanh nghiệp Mỹ vẫn cần nhập linh kiện → chi phí tăng
• Thâm hụt không giảm đáng kể 
• Thậm chí gây mất việc làm trong một số ngành 
2.5. Đồng USD mạnh
Đồng USD là đồng tiền dự trữ toàn cầu:
• Khi USD mạnh → hàng Mỹ đắt hơn → khó xuất khẩu
• Hàng nhập khẩu rẻ hơn → nhập khẩu tăng
Đây là yếu tố mang tính cấu trúc, khó thay đổi.
2.6. Cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu
Chuỗi cung ứng hiện đại:
• phân tán sản xuất trên toàn thế giới
• Mỹ tập trung vào thiết kế, tài chính, dịch vụ
• châu Á sản xuất hàng hóa
=> Điều này tự nhiên tạo ra thâm hụt hàng hóa cho Mỹ.
3. Tại sao Mỹ vẫn “chấp nhận” thâm hụt?
Điều thú vị là thâm hụt thương mại không hoàn toàn là dấu hiệu xấu đối với Mỹ, vì:
• Mỹ thu hút vốn toàn cầu (FDI, đầu tư tài chính)
• Đồng USD giữ vai trò trung tâm
• Mỹ có lợi thế lớn về dịch vụ, công nghệ, tài chính
Nói cách khác:
→ Mỹ “nhập hàng hóa – xuất dịch vụ và tài chính”.
4. Hướng giải quyết trong tương lai
4.1. Tái công nghiệp hóa (reshoring)
Mỹ đang cố gắng:
• đưa sản xuất quay lại trong nước
• đầu tư vào chip, năng lượng, công nghệ cao
Ví dụ:
• xây dựng nhà máy bán dẫn
• hỗ trợ sản xuất nội địa
Tuy nhiên:
• cần nhiều năm mới có hiệu quả 
4.2. Đa dạng hóa chuỗi cung ứng
Thay vì phụ thuộc Trung Quốc, Mỹ đang:
• chuyển sang Mexico, Việt Nam, Ấn Độ
• giảm rủi ro địa chính trị
Nhưng điều này không giảm thâm hụt, chỉ chuyển từ nước này sang nước khác.
4.3. Tăng xuất khẩu dịch vụ và công nghệ
Đây là lợi thế lớn nhất của Mỹ:
• công nghệ (AI, phần mềm)
• tài chính
• giáo dục
Việc mở rộng các lĩnh vực này giúp:
→ bù đắp thâm hụt hàng hóa.
4.4. Chính sách tỷ giá và tiền tệ
Một số chuyên gia đề xuất:
• giảm sức mạnh của USD để tăng xuất khẩu
Nhưng điều này rất khó vì:
• USD là đồng tiền dự trữ toàn cầu
• liên quan đến vai trò địa chính trị của Mỹ
4.5. Cải cách thương mại toàn cầu
Mỹ có thể:
• ký hiệp định thương mại mới
• giảm rào cản xuất khẩu
• hợp tác với đồng minh
Thay vì chỉ dùng thuế quan đơn phương.
5. Kết luận
Tình trạng thương mại của Mỹ hiện nay có thể tóm gọn:
• Thâm hụt tổng thể rất lớn (≈900 tỷ USD/năm)
• Thặng dư mạnh trong dịch vụ
• Thâm hụt hàng hóa mang tính cấu trúc
Nguyên nhân chính:
• tiêu dùng cao
• mất cân đối sản xuất
• chuỗi cung ứng toàn cầu
• USD mạnh
Trong tương lai, Mỹ khó có thể đạt thặng dư thương mại toàn diện. Thay vào đó, chiến lược thực tế hơn là:
• giảm phụ thuộc nhập khẩu chiến lược
• tăng xuất khẩu công nghệ và dịch vụ
• cân bằng lại chuỗi cung ứng