Và thế là, trong một vũ trụ song song rất Hollywood, Mỹ bằng cách nào đó đã “thâu tóm” được các mỏ dầu của Venezuela và Iran – hai quốc gia sở hữu những kho hydrocarbon thuộc hàng lớn nhất hành tinh.
Thế giới lúc này sẽ không nổ tung ngay, nhưng… mọi thứ sẽ rung lên như máy giặt chạy chế độ vắt cực đại.
⸻
1. Một cú nắm tay chứa… gần 40% trữ lượng dầu thế giới
Trước hết, nói bằng số liệu cho có vẻ nghiêm túc:
• Venezuela: khoảng 303 tỷ thùng dầu – lớn nhất thế giới (dù phần lớn là dầu nặng, khó khai thác).
• Iran: khoảng 157 tỷ thùng dầu, đứng thứ 4 toàn cầu.
• Mỹ: khoảng 69 tỷ thùng trữ lượng nội địa.
Nếu Mỹ kiểm soát Venezuela + Iran, thì tổng cộng Mỹ sẽ “ngồi” trên hơn 450 tỷ thùng dầu, tức gần 40% trữ lượng đã được xác minh của toàn thế giới.
Nói cách khác:
OPEC biến thành OPE…Oops.
⸻
2. Thị trường dầu mỏ: giá rẻ cho Mỹ, ác mộng cho phần còn lại
Trong kịch bản này, Mỹ không cần phải ép giá bằng lời nói. Chỉ cần ho nhẹ một tiếng là thị trường dầu Brent cảm cúm ngay.
• Mỹ có thể bơm thêm 3–5 triệu thùng/ngày từ Venezuela và Iran.
• Giá dầu thế giới có thể bị giữ ở mức 50–60 USD/thùng trong thời gian dài.
Nghe có vẻ tốt cho người tiêu dùng, nhưng lại là thảm họa với các quốc gia sống bằng dầu.
Và đây là lúc Nga và Trung Quốc bắt đầu đổ mồ hôi.
⸻
3. Nga: khi “cây ATM quốc gia” bị đá văng khỏi ổ cắm
Với Nga, dầu mỏ và khí đốt không chỉ là năng lượng – đó là ngân sách, lương hưu, quân đội và cả niềm tự hào dân tộc.
Một vài con số đáng chú ý:
• Khoảng 35–40% ngân sách Nga đến từ dầu khí.
• Nga cần giá dầu khoảng 70 USD/thùng để ngân sách cân bằng tương đối.
Nếu giá dầu bị Mỹ “đè” xuống 55 USD:
• Ngân sách Nga hụt hàng chục tỷ USD mỗi năm.
• Đồng ruble yếu đi như tinh thần người Nga khi đội tuyển bóng đá bị loại vòng bảng.
• Các dự án quân sự, hạ tầng bị hoãn, hoặc… đặt tên mỹ miều là “giãn tiến độ”.
Nga khi đó vẫn không sụp đổ, nhưng sẽ rơi vào trạng thái rất quen thuộc:
“Chúng tôi chịu được – nhưng không vui.”
⸻
4. Trung Quốc: được xăng rẻ, nhưng mất… đòn bẩy chiến lược
Ngược đời thay, Trung Quốc vừa mừng vừa lo.
Mừng vì:
• Trung Quốc nhập hơn 11 triệu thùng dầu/ngày.
• Giá dầu thấp giúp tiết kiệm hàng chục tỷ USD mỗi năm.
• Chi phí sản xuất giảm, xuất khẩu càng rẻ, càng “đánh” mạnh vào thị trường thế giới.
Nhưng lo vì:
• Trung Quốc phụ thuộc năng lượng bên ngoài.
• Venezuela và Iran từng là nguồn cung chiến lược, giá rẻ giúp Bắc Kinh đa dạng hóa và né ảnh hưởng Mỹ.
Khi Venezuela và Iran nằm trong tay Mỹ, Trung Quốc rơi vào thế:
“Xăng rẻ hơn, nhưng phải mua từ người mà mình không tin.”
Đó là kiểu quan hệ thương mại giống như:
vừa ăn cơm của hàng xóm, vừa khóa cửa phòng ngủ.
⸻
5. OPEC: từ câu lạc bộ quyền lực thành nhóm… hoài niệm
Trong kịch bản này, OPEC sẽ trông giống một ban nhạc rock già:
• Vẫn còn tên tuổi.
• Vẫn có fan trung thành.
• Nhưng không còn quyết định được xu hướng.
Saudi Arabia, UAE, Kuwait có thể cố cắt giảm sản lượng, nhưng nếu Mỹ muốn phá giá, thì:
“Cắt bao nhiêu, Mỹ bơm bấy nhiêu.”
OPEC+ khi đó sẽ giống một nhóm chat WhatsApp toàn tin nhắn:
“Anh em cố lên.”
Nhưng không ai biết cố kiểu gì.
⸻
6. Mỹ: bá chủ năng lượng kiêm… đạo diễn toàn cầu
Với quyền kiểm soát dầu Iran và Venezuela, Mỹ sẽ có trong tay:
• Đòn bẩy ngoại giao: thưởng dầu cho đồng minh, siết dầu với đối thủ.
• Ổn định giá trong nước: cử tri Mỹ thích xăng rẻ hơn là triết học địa chính trị.
• Sức ép với Nga, Trung Đông, thậm chí châu Phi.
Mỹ khi đó không chỉ là siêu cường quân sự, mà là:
“Người quản lý nhiệt độ kinh tế thế giới.”
Lạnh quá? Bơm thêm dầu.
Nóng quá? Khóa van một chút.
⸻
7. Nhưng… cái giá dài hạn không hề rẻ
Hài hước là vậy, nhưng kịch bản này không phải toàn màu hồng:
• Mỹ phải gánh chi phí an ninh khổng lồ ở hai khu vực bất ổn bậc nhất thế giới.
• Chủ nghĩa chống Mỹ toàn cầu tăng mạnh.
• Nga – Trung có thể xích lại gần nhau hơn, tăng tốc chuyển sang:
• Giao dịch phi USD
• Năng lượng hạt nhân, tái tạo
• Liên minh “không thích Mỹ”
Về dài hạn, Mỹ có thể thắng trận dầu, nhưng chưa chắc thắng cuộc chơi chuyển dịch năng lượng.
⸻
8. Kết luận: thế giới không sụp đổ, nhưng sẽ… mệt mỏi hơn
Nếu Mỹ thực sự kiểm soát dầu Iran và Venezuela:
• Nga: thắt lưng buộc bụng, nhưng vẫn gồng mình chịu đựng.
• Trung Quốc: hưởng lợi ngắn hạn, mất không gian chiến lược dài hạn.
• Thế giới: xăng rẻ hơn, địa chính trị căng hơn.
• Mỹ: quyền lực lớn hơn, trách nhiệm và áp lực cũng lớn hơn.
Và như mọi bi hài kịch địa chính trị khác, câu hỏi cuối cùng vẫn là:
Ai kiểm soát năng lượng thì chưa chắc kiểm soát được tương lai –
nhưng chắc chắn sẽ khiến hiện tại của người khác... đau đầu.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét
Mời bạn nhận xét