Trong phong trào bán hột le mua hột xoàn do chị Hằng phát động, mọi người nên nhớ đến một nữ nhi không tầm thường khác, đỉnh của nghề buôn hột đó là Giang Thanh, vợ thứ tư kém 21 tuổi của Mao Trạch Đông.
Từ một ca sĩ trung bình về tài nghệ lẫn nhan sắc, Giang phu nhân đã đi vào lịch sử với những câu chuyện để đời.
Mao truyền ngôi cho Hoa Quốc Phong với câu viết nổi tiếng: "Chú làm việc, ta yên tâm; khi có chuyện, hỏi Giang Thanh". Hoa lúc đó mới ngoài 50, thuộc loại trẻ ranh so với các BCT lão luyện, Mao có ý để Giang và bè lũ bốn tên nhiếp chính.
Tuy nhiên trời không chiều lòng người, phái "Phàm là" đã thua phái "Thực dụng" của Đặng Tiểu Bình. Nhưng Đặng đã khôn ngoan không đạp đổ di sản của Mao bằng kết luận "Công bẩy, tội ba", tức công của Mao lớn hơn tội.
Mình nhờ Gemini viết về người đàn bà đỉnh trong nghề buôn vua này.
. . . . .
Trong lịch sử hiện đại, hiếm có người phụ nữ nào để lại dấu ấn đầy mâu thuẫn như Giang Thanh. Cuộc đời bà là một vở kịch nhiều màn, nơi ranh giới giữa nghệ thuật sân khấu và thủ đoạn chính trị bị xóa mờ hoàn toàn. Từ một cô diễn viên hạng trung ở Thượng Hải khao khát ánh đèn sân khấu, Giang đã bước lên đỉnh cao quyền lực của một quốc gia hàng tỷ dân, để rồi cuối cùng kết thúc hành trình trong sự cô độc và tủi nhục sau thanh sắt nhà giam.
Sự nghiệp chính trị của Giang Thanh là một bức tranh bi hài kịch điển hình về sự chênh lệch giữa chức vụ chính thức và quyền lực thực tế.
Về mặt danh nghĩa, trong suốt nhiều năm, Giang Thanh không hề nắm giữ các vị trí lãnh đạo tối cao trong bộ máy Nhà nước hay Đảng. Bà không phải là Tổng Bí thư, không phải Chủ tịch nước, cũng chẳng phải Thủ tướng. Vị trí chính thức lâu năm và "khiêm tốn" nhất của bà chỉ đơn giản là... phu nhân của Chủ tịch Mao Trạch Đông.
Ngay cả khi bước vào thời kỳ Cách mạng Văn hóa (1966–1976), chức vụ chính thức cao nhất mà bà đảm nhận cũng chỉ là Phó Trưởng Ban Cách mạng Văn hóa Trung ương và Ủy viên Bộ Chính trị. Trên giấy tờ, Giang Thanh chưa bao giờ là người đứng đầu chính thức của bất kỳ cơ quan quyền lực nhà nước trọng yếu nào.
Thế nhưng, bi kịch của lịch sử nằm ở chỗ: quyền lực thực tế của bà lại tỉ lệ nghịch hoàn toàn với những danh xưng hành chính đó.
Núp bóng dưới cái danh "người truyền đạt ý chí của Chủ tịch", Giang Thanh sở hữu một thứ quyền lực bóng tối gần như vô hạn. Bà không cần một chức vụ chính thức để bãi nhiệm các quan chức cấp cao; bà chỉ cần một lời phát biểu tại các buổi diễn thuyết để biến những nhà lãnh đạo hay các tướng lĩnh kỳ cựu thành "kẻ thù của nhân dân".
Bằng việc thao túng Tổ Cách mạng Văn hóa Trung ương và thành lập phe "Tứ đại đồng mưu" (bè lũ bốn tên), Giang Thanh đã biến đời sống chính trị và văn hóa của một đất nước khổng lồ thành sân khấu riêng của mình.
Sự châm biếm đỉnh cao nằm ở lĩnh vực nghệ thuật – xuất thân ban đầu của bà. Là một diễn viên, Giang Thanh dùng quyền lực thực tế để khống chế nền văn hóa nghệ thuật phong phú nghìn năm, cô đọng toàn bộ đời sống tinh thần của hàng trăm triệu dân vào đúng "Tám mẫu kịch cách mạng" do bà độc quyền phê duyệt. Một cựu đào hát Thượng Hải trở thành "đại giáo chủ" văn hóa, định đoạt xem nhân dân được nghe nhạc gì, xem vở kịch nào và suy nghĩ ra sao. Quyền lực thực tế ấy không đến từ sự nể trọng hay tài năng kiệt xuất, mà đến từ sự sợ hãi và vầng hào quang vay mượn từ người chồng vĩ đại.
Nhưng quyền lực dựa trên sự vay mượn và bóng tối luôn mang bản chất của một bong bóng xà phòng. Khi cây đại thụ Mao Trạch Đông qua đời vào năm 1976, tấm màn nhung bảo vệ Giang Thanh lập tức sụp đổ. Chỉ một tháng sau cái chết của chồng, bà cùng nhóm "Tứ đại đồng mưu" bị bắt giữ.
Phiên tòa lịch sử năm 1980–1981 là màn hạ cay đắng nhất cho cuộc đời bà. Khi đứng trước bệ thẩm đoàn, bị cáo buộc những tội danh khủng khiếp trong mười năm hỗn loạn của Cách mạng Văn hóa, Giang Thanh đã gầm lên một câu nói lột tả trần trụi bản chất quyền lực của mình: "Tôi là con chó của Chủ tịch Mao. Ông ấy bảo tôi cắn ai, tôi cắn người đó!" .
Sự chua chát và cay đắng đọng lại chính ở thời điểm này: người phụ nữ từng múa may quay cuồng trên đỉnh cao quyền lực, thâu tóm số phận của hàng triệu người, cuối cùng thừa nhận mình chỉ là một công cụ, một cái bóng không hơn không kém.
Bị tuyên án tử hình (sau giảm xuống chung thân), Giang Thanh sống những năm tháng cuối đời trong sự cô lập hoàn toàn. Năm 1991, bà tự sát trong phòng giam, kết thúc một đời sóng gió.
Cuộc đời Giang Thanh là một lời nhắc nhở cay đắng về cái giá của quyền lực ảo tưởng. Bà khao khát trở thành nữ hoàng trên sân khấu chính trị, nhưng rốt cuộc chỉ là nạn nhân và cũng là thủ túc trong một bi kịch do chính mình góp phần dàn dựng.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét
Mời bạn nhận xét