Hoa trà

 

Bóng đá Á Phi đang thay đổi bản đồ bóng đá thế giới

 

Lịch sử các giải vô địch bóng đá thế giới (World Cup, trước đây gọi là Mundial) đã quay đủ một thế kỷ. Nhìn lại thuở ban đầu cho thấy nó đã có những thay đổi kinh ngạc, số đội tham dự từ đóng khung 16 trong các mùa giải đầu tiên 1930 đến 1978 thì nay đã dần tăng lên 48.

Xưa kia, bóng đá chỉ có Châu Âu và Nam Mỹ, gọi là hai trường phái khoa học và nghệ sĩ. Thực ra lúc đó Châu Âu đã chiếm đến ¾ số đội tham dự, Nam Mỹ chỉ có 4 đội, còn Châu Á, Châu Phi và các khu vực khác thuộc loại “bình vôi”, có cũng được, không cũng chẳng sao, có năm có năm không.

Các năm không có đội Á Phi nào là 1930, 1950, 1958; trong khi Indonesia dự WC 1938 với tư cách “Đông Hà Lan” vì chưa giành được độc lập; các giải 1942, 1946 bị hủy do Thế chiến II. Sau đó bóng đá Á Phi rón rén từng bước và dần dần mở rộng số đội lên.

Năm nay có 10 đội Châu Phi, 9 đội Châu Á, 6 đội Bắc Trung Mỹ dự World Cup, châu Âu chỉ còn 16 đội. Rõ ràng cách phân bố này đồng đều hơn, cho thấy bóng đá đã trở thành một bộ môn toàn cầu chứ không phải riêng rẽ khu vực nào.

Đáng chú ý, có tới 8 nước Ả Rập hồi giáo giành vé WC, cộng thêm các nước không Ả Rập nhưng cũng có thể coi là quốc gia Hồi giáo như Iran, Uzbekistan, Thổ, Bosnia, Senegal, thành ra 13 đội. Trong khi có đến ba tân binh là các tiểu quốc Bosnia, Curacao, Cabo Verde lần đầu tiên đến với WC.

Kỳ lạ nhất là đội Úc, được xếp vào “Châu Á” nhưng trong đội hình không có cầu thủ da vàng nào, toàn là da trắng và da đen. Hầu hết các cầu thủ Úc chơi tại Châu Âu, đông nhất là Anh, nhưng không có ai chơi ở Ngoại hạng Anh mà chỉ ở Championship và League 1, tức hạng nhì và hạng ba mà thôi. Và lần đầu tiên cả “hai chị em” Úc và New Zealand cùng tham dự ngày hội thể thao lớn nhất hànhtinh.

Tuy nhiên khoảng cách về trình độ vẫn còn đó, thành tích cao nhất của Á Phi chỉ là hạng tư thế giới, với Morocco ở WC 2022 và Hàn Quốc ở WC 2002, đối với vòng Tứ kết thì Châu Phi vào được 3 lần trong khi Châu Á mới 1 lần. Như vậy nhìn chung bóng đá Châu Phi mạnh hơn Châu Á.

Nói gì thì nói, bóng đá Á Phi đã có những tiến bộ rõ ràng. Nhìn vào giải bóng đá hấp dẫn nhất hành tinh là Premier League, các cầu thủ da đen chiếm đa số, dù một phần trong đó sinh ra ở Châu Âu và lấy quốc tịch các nước Châu Âu. Không ít các cầu thủ Nhật, Hàn cũng có phần góp mặt tai PL và các đội bóng hàng đầu của Châu Âu.

Thực tế các đội bóng hàng đầu châu Á như Nhật, Hàn, Úc, Iran và Saudi đã có thể chơi ngang ngửa với các đội bóng hàng đầu thế giới. Có chăng hạn chế về thể hình và tố chất chứ về trình độ và phương pháp huấn luyện của Á châu ngày càng tiến bộ, không hề thua kém ai, hệ quả tất yếu là bản đồ bóng đá thế giới đang được “quy hoạch” lại một cách hoành tráng hơn.