Ảnh hưởng của vấn đề sụt giảm thị trường bất động sản Trung Quốc

 

Mới đây, tỉ phú Hứa Gia Ấn (Hui Ka Yan), người giàu nhất Trung Quốc và Châu Á, chủ tập đoàn bất động sản khổng lồ Evergrande đã bị kết án tù chung thân.

"Nhân chi sơ, tính bản thiện", nghĩa là con người sinh ra vốn dĩ lương thiện. Chỉ có xã hội xô đẩy con người ta vào vòng tội lỗi rồi lại giáng đòn trừng phạt khủng khiếp vào họ.

Ông Hứa bị khép tội gian lận tài chính và chứng khoán cũng như đưa hối lộ. Nhưng nhìn rộng ra, doanh nghiệp ông hứng chịu chu kỳ bong bóng tất yếu của việc phát triển địa ốc, khi mà nhiều người mua nhà không nhận được sản phẩm thì phải có ai đó làm dê tế thần.

Năm 2008, Mỹ cũng gặp khủng hoảng địa ốc, một làn sóng sụp đổ dây chuyền làm rung chuyển cả thế giới. Đó là cách xử lý đập đi làm lại, đau đớn nhưng đã hồi phục nhanh. Ở Trung Quốc, đảng và nhà nước lại chọn giải pháp khác, đó là cho quả bóng xì hơi từ từ và hệ lụy cũng sẽ kéo dài.

Mình lại nhờ Gimini tường trình về vấn đề này.

.....

Sự suy giảm của thị trường bất động sản Trung Quốc là một cuộc khủng hoảng mang tính cấu trúc, xuất phát trực tiếp từ chính sách "Ba ranh giới đỏ" cùng với sự sụp đổ của các tập đoàn địa ốc khổng lồ. Tác động của nó lan rộng từ nội địa ra khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, kéo theo sự dịch chuyển dòng vốn và nhu cầu hàng hóa.

Thị trường bất động sản Trung Quốc rơi vào khủng hoảng đóng băng và sụt giảm kỷ lục trong suốt 5 năm qua. Doanh số bán nhà, diện tích xây dựng mới và giá nhà đồng loạt lao dốc. Hàng chục tập đoàn lớn rơi vào cảnh vỡ nợ, kéo theo hàng triệu căn hộ dở dang không thể giao đúng hạn.

Niềm tin của người dân sụp đổ, biến tình trạng từ nợ nần của doanh nghiệp thành sự suy giảm nhu cầu mua nhà toàn thị trường.

Địa ốc từng đóng góp gần 30% GDP Trung Quốc. Việc lĩnh vực này suy thoái đã gây ra tác động dây chuyền nặng nề:

Hiệu ứng tài sản ngược: Khoảng 70% tài sản của hộ gia đình Trung Quốc nằm ở bất động sản. Khi giá nhà giảm, người dân cảm thấy nghèo đi, dẫn đến thắt chặt chi tiêu và gây ra tình trạng thiểu phát tiêu dùng.

Gánh nặng cho chính quyền địa phương: Rất nhiều chính quyền địa phương dựa vào việc bán đất để thu ngân sách. Doanh số bán đất đóng băng khiến thu ngân sách địa phương thâm hụt nghiêm trọng, đe dọa khả năng chi trả các khoản nợ từ các công ty tài chính địa phương (LGVCS).

Nợ xấu ngân hàng: Các tổ chức tài chính và ngân hàng đối mặt với làn sóng nợ xấu tăng cao từ cả phía nhà phát triển bất động sản lẫn khoản vay thế chấp của người mua nhà.

Sự chững lại của nền kinh tế lớn nhất khu vực tạo ra hai luồng ảnh hưởng trái chiều đến kinh tế Châu Á Thái Bình Dương.

-Tác động tiêu cực: Nhu cầu nhập khẩu nguyên vật liệu, hàng hóa tiêu dùng và du lịch của Trung Quốc giảm sụt. Dòng vốn đầu tư ra nước ngoài (ODI) từ các tập đoàn bất động sản Trung Quốc gần như đóng băng hoàn toàn, ảnh hưởng đến các dự án hạ tầng và địa ốc khu vực.

-Tác động tích cực: Một phần dòng vốn tài sản cá nhân từ Trung Quốc đại lục có xu hướng chuyển sang các khu vực an toàn hơn trong Châu Á như Singapore hay Nhật Bản để tìm kiếm cơ hội trú ẩn.

Kinh tế Úc chịu ảnh hưởng gián tiếp nhưng trực tiếp thông qua ngành tài nguyên khi nước này là nhà xuất khẩu quặng sắt lớn nhất sang Trung Quốc. Khi xây dựng đóng băng, nhu cầu thép giảm sụt mạnh khiến giá quặng sắt lao dốc, làm giảm nguồn thu ngân sách và lợi nhuận của các tập đoàn khai khoáng Úc.

Mặc dù lượng dòng tiền mua nhà trực tiếp từ Trung Quốc giảm do chính sách kiểm soát ngoại hối, nhưng xu hướng định cư và nhu cầu thuê nhà của sinh viên, người di cư Trung Quốc vẫn giữ giá địa ốc tại các thành phố lớn như Sydney, Melbourne ở mức cao.

Việt Nam cần rút ra bài học điều tiết và sự đan xen cơ hội - rủi ro vì chúng ta có nhiều điểm tương đồng về mô hình phát triển bất động sản và tâm lý thị trường so với Trung Quốc.

Xu hướng siết chặt tín dụng trái phiếu bất động sản tại Việt Nam chịu ảnh hưởng phần nào từ bài học "Ba ranh giới đỏ" của Trung Quốc. Tình trạng đóng băng phân khúc nhà ở cao cấp và thiếu hụt nhà ở giá rẻ tại Việt Nam cũng phản chiếu những bất cập mà Trung Quốc đã trải qua.

Nhu cầu tiêu thụ sắt thép, vật liệu xây dựng từ Trung Quốc giảm sụt có thể dẫn đến việc hàng giá rẻ tràn sang cạnh tranh gay gắt với các doanh nghiệp sản xuất nội địa Việt Nam.

Ở chiều ngược lại, việc kinh tế Trung Quốc tăng trưởng chậm lại giúp Việt Nam tiếp tục là điểm đến hấp dẫn thu hút dòng vốn FDI dịch chuyển nhà máy (chiến lược China+1), từ đó thúc đẩy phân khúc bất động sản công nghiệp phát triển mạnh mẽ.

Sự suy giảm bất động sản Trung Quốc là quá trình tái cấu trúc bắt buộc. Dù gây ra khó khăn cho cả khu vực, nó cũng thúc đẩy các quốc gia như Việt Nam và Úc đa dạng hóa nền kinh tế để giảm bớt phụ thuộc vào chu kỳ hàng hóa và dòng vốn từ thị trường này.