Thế chỗ Trung Quốc, Brazil rơi vào tâm bão thuế

 

Sau khi hết thời gian tạm hoãn, chính quyền Trump đang lần lượt công bố bảng danh mục “phong thần” thuế đối với các nước. Trong khi mức thuế của Trung Quốc chỉ “nhạc nhẹ” ở mức 30%, thì thuế cao nhất thuộc về “đồng hương” Châu Mỹ Brazil với 50%. Bất ngờ ở chỗ, Brazil bị dính chưởng trong bối cảnh nhập siêu từ Mỹ chứ không xuất siêu như nhiều nước, mà Trung Quốc là lớn nhất.

Có thể lý giải việc nhẹ tay với Trung Quốc vì “bất chiến tự nhiên thành”, nước này đang có những tin đồn dai dẳng liên quan đến vị thế lãnh đạo của Chủ tịch Tập. Cũng có thể vì Trung cộng có những con bài quan trọng như đất hiếm để mặc cả với Mỹ. Còn Brazil thì dễ bắt nạt hơn rất nhiều.

Trong quan hệ kinh tế thương mại, Mỹ phụ thuộc từ Brazil chỉ là cà phê và nước cam, đó là những sản phẩm có thể thay thế được từ nước khác, ví dụ cà phê từ Việt Nam. Brazil nhập từ Mỹ có trị giá lớn hơn, đáng kể là vũ khí, lại là mặt hàng không “ế”. Dù có dân số lớn, quê hương Pele vẫn là một nước nghèo, nền kinh tế còn lạc hậu thiên về nông nghiệp và gia công chế biến.

Đòn thù của Trump trước hết để dằn mặt BRICS, hiện do Brazil làm chủ tịch luân phiên, đồng thời là nước chủ nhà của Hội nghị thượng đỉnh 2025. Trong bối cảnh Putin và Tập Cận Bình bỏ Hội nghị, các thành viên mới như Ai Cập, UAE hay Iran cũng không cử người có quyền lực cao nhất đi dự mà chỉ để các quan chức cấp thấp hơn, Ấn Độ thì vẫn lửng lơ như thường lệ thì Brazil nổi lên như một tiếng nói ồn ào nhất trong BRICS.

Tổng thống đương nhiệm của Brazil là ông Luiz Lula de Silva, 80 tuổi, thuộc phe cánh tả. Không hiểu vì sao Lula đã dính vạ miệng khi nói rằng “Thế giới không cần một hoàng đế”, ám chỉ đến cá nhân Trump và chắc chắn đã làm tổng thống Mỹ nổi giận. Trong thư giải thích về mức thuế, Trump không ngần ngại nhắc đến một lý do không liên quan gì đến kinh tế thương mại là việc truy tố cựu tổng thống Bolsonaro, người thuộc phe hữu mà ông mô tả là “một chính khách được kính trọng”.

Nhiệm kỳ của Lula sẽ kết thúc vào cuối năm 2026, khi ông bước sang tuổi 81 và hiện nay chưa công bố việc có tái tranh cử hay không. Kinh tế Brazil đang gặp khó khi lạm phát đã quay trở lại thì sức ép từ Mỹ có thể hiểu không gì khác hơn nhằm thay đổi tổng thống ở nước này.

Sau tin thuế 50%, Lula đã triệu tập phiên họp nội các khẩn cấp, tuy nhiên chưa rõ sẽ hành động gì để đáp trả ngoài việc đánh võ mồm vì xem ra Brazin quá yếu so với “con cọp giấy”. Cũng chưa rõ Lula sẽ lãnh đạo BRICS đối phó ra sao khi Trump còn dọa đánh thuế bổ sung 10% đối với các thành viên BRICS và các nước vào hùa với BRICS.

Đây cũng là điều Việt Nam cần phải lưu ý vì làm thành viên chính thức của khối còn chẳng ăn ai, bây chừ chỉ là “đối tác” thì xơ múi gì, 20% đã khổ rồi mà dính 30% thì chỉ có mà ăn cám.

Vụ đánh thuế cũng cảnh tỉnh rằng, Úc cũng một nước nhập siêu từ Mỹ như Brazil vẫn có thể dính thuế nặng chứ không chỉ là nước xuất siêu.