Việt Nam - quê hương ngạo nghễ

 Việt Nam - quê hương ngạo nghễ (kỳ 1)

Sau bẩy năm rưỡi, mình vừa có chuyến đi Việt Nam. Với ngần ấy thời gian thì có rất nhiều thứ để cảm xúc dâng trào.

Tròn một tuần từ chủ nhật đến chủ nhật, mình và bà xã đi VietJet. Tiền nào của nấy, giá mềm nhưng phải chuyển tiếp ở Sài Gòn và chuyến quốc nội thì rất dễ trễ giờ. Khổ thân người bạn đi đón phải chờ đến nửa đêm.

Đi ngắn quá, tụi mình xác định lần này ưu tiên cho người nhà, đi thăm các chú, cô, dì, toàn ở tuổi u90 hay u100 rồi.

Tụi mình đi thăm mộ bố mẹ mình trong ngày đầu tiên, được gặp ông bà ngoại các cháu ba lần, trong đó có 2 bữa ăn.

Ngày giỗ bố mẹ mình cách nhau hai tuần. Lúc đầu định làm hai buổi cho từng bên nội ngoại nhưng rồi mấy anh em quyết định làm chung một buổi cho đông vui. Có mấy anh em họ sau hai ba chục năm mới gặp lại.

Chuyển đi ngắn ngủi mà tụi mình còn kịp hai lần đến bệnh viện. Một lần dự đám tang, lần kia thăm chú bị đột quỵ.

Là chú họ nhưng về tình cảm thì cũng như chú ruột, vì bố mẹ chú ấy mất sớm, chú ở với bà nội mình là bác ruột từ nhỏ.

Cũng may đột quỵ lần đầu nên không quá nặng và do chú từng đi bộ đội hơn chục niên nên nay mới được nằm trong bệnh viện quân đội 354.

Tụi mình cũng có một chuyến đi xa là đi Hải Phòng, nơi mình từng lưu trú trong 6 tháng vào cuối thập niên 1980s.

Một tuần vừa lạ vừa quen. Bà xã mình về thường xuyên thì đỡ, còn mình bùi ngùi với biết bao kỷ niệm.

Mình đã chứng kiến cô mình đang vật vã với những năm tháng cuối cùng của cuộc đời. 90 tròn, cô ở tình trạng nằm liệt giường, vẫn nhận ra cháu Quang nhưng nói chuyện thì bị lẫn hết rồi.

Như đã nói ở trên, mình giấu bạn bè chuyến về nước lần này nhưng vẫn không thể giữ kín hoàn toàn. Thế là lại có một bữa giao lưu với lớp học đại học.

Chẳng biết nói gì hơn là cám ơn tất cả anh em bạn bè đã đón tiếp vợ chồng mình quá sức nồng hậu làm tụi mình rất cảm động. Điều mình sẽ phải làm là thu xếp thời gian để về Việt Nam nhiều hơn, theo dự kiến là cuối 2028.

Việt Nam - quê hương ngạo nghễ (kỳ 2)

Đợt về Việt Nam lần này, mình suốt ngày được nghe bàn tán về hai chủ đề "nóng bỏng", đó là dỡ nhà Hà Nội và cấm xuất cảnh vì nợ thuế. Có bạn còn hỏi, bao năm không về sao tự dưng lại chọn cái lúc nước sôi lửa bỏng thế này.

Mình cười, vì có buôn bán gì đâu mà nợ với nần. Thực ra nếu nợ thuế thì nước nào cũng cấm xuất cảnh chứ không riêng Việt Nam, nhằm tránh thất thu thuế. Có điều phải tính trị giá bao nhiêu và thời gian nợ bao lâu.

Như bên Úc, nếu nợ dây dưa và bất hợp tác thì không được nhưng lại có cơ chế trả chậm, trả nhiều đợt cho các khoản nợ, trong đó có nợ thuế.

Dỡ nhà cũng là chuyện "tất yếu" nếu so sánh mật độ dân cư của Hà Nội với các thành phố khác. Dân số Hà Nội gấp đôi Sydney trong khi diện tích chỉ bằng phần ba phần tư. TBTCT Tô Lâm từng nói cần dành thêm khoảng trống cho công viên và các khu công cộng.

Giá như trước đây đừng xây dựng lộn xộn, lổn nhổn, các loại chiều cao thì nay đỡ phải đập. Lỡ rồi, biết làm sao?

Đến đây không thể không xót thương cho các nạn nhân mất nhà và cấm bay. Chẳng qua là sự va chạm của Cái chung và Cái riêng. Vì mục đích chung cao, xa của cộng đồng thì nhiều cá nhân đã phải chịu thiệt thòi.

May mà tụi mình không dính hai thảm cảnh đó nhưng cũng không tránh được nạn tắc đường. Theo quan sát, mình thấy quá nhiều taxi, chắc chắn là một lý do quan trọng làm đường Hà Nội cứng ngắc.

Vì không có số điện thoại trong nước nên tụi mình thường nhờ lễ tân khách sạn gọi taxi. Hôm đó thấy một dãy taxi các thương hiệu đậu dọc phố Cầu Gỗ của khách sạn, mình mới ra bắt trực tiếp. Họ hô giá hai trăm rưởi, thấy lắc đầu hạ luôn xuống hai trăm. Mình bảo trăm rưởi mà cậu lại không chịu, "gặp gà rồi tha sao được".

Mình quay lại khách sạn thì đặt xe hết có tám chục, chờ mất 2-3 phút. Tụi mình vẫn loanh quanh với giá 40000-80000, thấy rẻ quá nên mình thường cho thêm các em.

Nếu giảm bớt lượng taxi, thời gian chờ tăng lên 4-6 phút cũng không tệ, mọi người đều vui. Lái xe có giá chạy khá hơn, đỡ tắc đường thì rút ngắn thời gian, ví dụ đáng lẽ 60 phút thì chỉ còn 45-50 phút.

Ngoài taxi, những người tham gia giao thông khác đều hướng lợi vì đường sá thông thoáng hơn.

Nghĩ đi rồi nghĩ lại, bây giờ là giai đoạn taxi điện tràn ra để "xanh hóa" môi trường trong khi xe xăng chưa rút lui.

Nói vậy thôi, kẹt xe là vấn nạn không của riêng ai. Như Thái Lan có dân số chỉ bằng 2/3 Việt Nam, cầu đường 3-4 tầng từ lâu mà có giải quyết được kẹt xe đâu.

Trong một tuần, mình tranh thủ ăn được nhiều món khoái khẩu: mít, na, hồng trứng, hồng ngâm, trứng vịt lộn, gà tần ngải cứu và kem ốc quế ở quán Thủy Tạ bên Bờ Hồ.

Hồi xưa Thủy Tạ nổi tiếng với món "kem cốc". Khi chưa có "ốc" làm bằng quế và ly nhựa thì người Hà Nội ăn kem bằng "cốc" để phân biệt với kem que.

Hồi lớp 1, mình phải đi học xa nhà một cây rưỡi nên hôm nào bắt được cái xe bò thì mừng lắm, đỡ được một đoạn đi bộ. Bây giờ không còn xe bò nhưng vẫn còn xích lô.

Lại nhớ ca sĩ ngày xưa rất nghèo nên vẫn đi hát bằng xích lô , tránh phải đi xe đạp.

Ngày cuối mình và bà xã đi bộ vòng quanh hồ Hoàn Kiếm. Chỉ chiêm ngưỡng các loại cây cổ thụ ngả bóng xuống mặt hồ là đã thấy sướng.

Mình chôm bức ảnh này bên fb anh bạn. Ý tưởng rùa ngậm gươm cũng hay đấy chứ?

Việt Nam - quê hương ngạo nghễ (kỳ 3)

Sau chuyến về quê, mấy người bạn kêu mình kể chuyện Việt Nam, nhất là trong cục diện chính trị mới bên Mỹ. Mình xin kể thế này:

Ngày xưa, Tôn Ngộ Không bị thiên binh thiên tướng là Nhị Lang Thần truy đuổi.

Ngộ Không biến thành chim, Nhị Lang Thần biến thành chim săn mồi. Ngộ Không biến thành cá, Nhị Lang Thần biến thành chim bói cá.

Bị gắt gao quá, Ngộ Không nghĩ ra một kế: biến thành một ngôi miếu thổ địa để ẩn náu. Chàng biến miệng thành cửa miếu, răng thành cánh cửa, lưỡi thành tượng Bồ Tát, mắt thành cửa sổ.

Nhưng có một vấn đề, cái đuôi khỉ không biến mất được. Ngộ Không đành dựng nó phía sau ngôi miếu, giả làm một cây cột cờ.

Nhị Lang Thần vừa nhìn thấy liền bật cười: "Ta đã thấy nhiều ngôi miếu, nhưng chưa bao giờ thấy ngôi miếu nào lại dựng cột cờ ở phía sau cả! ".

Ngộ Không nghe thấy vậy thì hoảng hốt, vội vàng nhảy ra và tiếp tục chạy trốn.

Ờ đây, con người hay đất nước đều có điểm yếu. Chúng ta cần tìm ra để khắc phục thì mới có thế tiến lên thăng bằng và thần tốc được.

Cái đuôi khỉ, hay gót chân Achilles của ta là công nghệ, đúng như Đại biểu Quốc Hội Nguyễn Minh Tuấn mới phát biểu cách đây mấy hôm.

Trong chuyến đi bẩy ngày, mỗi ngày tụi mình làm 3-4 cuốc taxi, tổng cộng trên hai chục cuốc. Vì lâu không về, mình tranh thủ cơ hội quý báu để trò chuyện với các em lái xe, đa số nam giới, có cả nữ.

Mình cũng từng nói chuyện với cánh tài xế ở nhiều nước nhưng phải nói các em nhà mình thú vị hơn. Mình kinh ngạc với sự hiểu biết và kiến thức, nghe nói đa số các em đều có bằng đại học.

Ngoài ra, mình cũng được trò chuyện với em trai cắt tóc, mấy em gái bán cà phê. Cứ bảo Việt Nam không có thông tin đa chiều nhưng các bạn đều rất hiểu mọi chuyện, có điều có chịu nói ra hay không mà thôi.

Nay thì chính trường Mỹ đã thay đổi theo hướng phe Dân chủ đã kiểm soát được cả Thượng lẫn Hạ viện. Tuy nhiên, Quốc Hội Mỹ thường tập trung vào các vấn đề đối nội, Tổng thống vẫn có đặc quyền về đối ngoại.

Tổng thống còn có quyền phủ quyết các nghị quyết của Quốc Hội, và điều hành chính phủ thông qua các sắc lệnh. Ông cũng được ra mệnh lệnh quân sự mà không cần thông qua Quốc Hội.

Cái vướng là khi đụng chạm đến ngân sách. Với ngân sách quốc phòng lên đến 1500 tỉ USD/ năm, đủ cho các cuộc chiến nhỏ và cục bộ. Nếu vì mục tiêu "giải phóng" Iran chẳng hạn, rõ ràng cần các khoản kinh phí bổ sung phải được Quốc Hội thông qua.

Chính vì thế, sau khi đảng Cộng hòa của tổng thống mất đa số ở hai viện Quốc Hội thì giá xăng dầu hạ giảm vì mọi người nghĩ rằng Mỹ khó leo thang chiến tranh ở Iran.

Tương tự, chiến tranh thương mại với Trung Quốc cũng có chiều hướng hạ nhiệt vì thực tế lúc này ông Trump rất khó lao vào một cuộc chiến lớn.

Điều này ảnh hưởng không hay đến Việt Nam, khi mà đất nước phía Nam của Trung Quốc là một địa điểm thoái vốn quan trọng của Mỹ và đồng minh từ phương Bắc. Tuy nhiên, nếu chúng ta có công nghệ thì không lo phải phụ thuộc vào nhưng diễn biến bên ngoài.

Tỉ lệ người có bằng tiến sĩ ở Việt Nam không thua kém gì các nước tiên tiến trên thế giới nên có "vô lý" không khi cho rằng trình độ khoa học công nghệ nước nhà còn yếu?

Có một sự thật là TBTCT Tô Lâm đã cất công đi Mỹ, Châu Âu, Úc, Nhật và ở đâu ông cũng dành thời gian tiếp xúc với trí thức kiều bào mà không dấu diếm mục đích chiêu hiền đãi sĩ.

Sau năm 1954, đất nước bị chia cắt nhưng đã có rất nhiều trí thức từ Pháp, Mỹ, Nhật... về nước và được trọng dụng.

Ở miền Nam, có thể kể đến Nguyễn Xuân Oánh làm đến phó thủ tướng, Trần Văn Đỗ giữ chức Bộ trưởng Ngoại giao, Vũ Quốc Thúc cho Thống đốc Ngân hàng...

Ở ngoài Bắc, Trần Đại Nghĩa làm Thứ trưởng Công nghiệp, Lê Văn Thiêm- Viện trưởng Toán học.

Dưới thời Hồ Chí Minh, cơ chế khá thoáng, tạo điều kiện cho các Việt Kiều hồi hương phát huy khả năng và nhiều phó thủ tướng, bộ trưởng không phải đảng viên.

Người Việt ở nước ngoài bây giờ đông hơn trước rất nhiều. Đối với mình, bà con người Việt nào đạt mức lương $1 triệu/ năm trở lên là siêu cao thủ rồi. Những người đó là vô số.

Úc chưa có tỉ phú như Mỹ nhưng trăm triệu phú là nhiều. Bên cạnh đó các Nghị sĩ, Dân biểu, Thị trường, Nghị viên lên đến hàng trăm người chứ không ít.

Có điều để các tầng lớp này hồi hương phục vụ đất nước như trước đây là khó. Mức đãi ngộ hàng triệu đô/ năm là khoảng cách quá xa so với mặt bằng trong nước.

Hồi sống ở Dubai, mình biết các tập đoàn lớn thu phục các chuyên gia bằng cách ngoài tiền lương còn có chế độ nhà ở, xe cộ, con gái họ cũng được miễn phí ở các trường quốc tế.

Một vấn đề nữa, vận động các tài năng Việt kiều thông qua các Hội trí thức là không phù hợp. Những quý vị đó không có thời gian hội hè vô bổ.

Quy tụ các tài năng Việt ở khắp nơi trên thế giới đang cho quê hương ngạo nghễ là cách Tôn Ngộ Không có thể phát huy hết phép thần thông biến hóa trong kỷ nguyên vươn mình.