Chỉ có ăn và mần

 

Mỏ dầu ở Nam cực mới phát hiện chứng minh năng lượng hóa thạch chưa cạn kiệt

 

Mới đây, các nhà khoa học Nga đã tìm ra mỏ dầu khổng lồ ở vùng lãnh thổ Nam cực của nước Anh với trữ lượng lên đến 511 tỉ thùng, nghĩa là xấp xỉ bằng tổng số dầu lửa các nước Trung Đông. Đáng chú ý dầu lửa Nam cực chỉ từ một túi dầu duy nhất, điều này sẽ dễ dàng cho việc khai thác.

Mọi người đều biết các nhà đấu tranh môi trường đòi chuyển đổi năng lượng từ năng lượng của nhiên liệu hóa thạch như dầu lửa, khí đốt, than đá sang các loại năng lượng khác như năng lượng mặt trời, gió, nước, kể cả dùng pin cho xe hơi. Lý lẽ của họ gồm hai luận điểm chính:

1. Tránh việc khí hậu ấm lên

2. Năng lượng hóa thạch sắp cạn kiệt

Về vấn đề khí hậu trái đất ấm lên được nên quy cho việc sử dụng năng lượng hóa thạch vẫn chỉ là giả thiết, chưa có bằng chứng khoa học thật sự thuyết phục. Một số học giả vẫn cho rằng khí hậu ấm lên chủ yếu do chu kỳ tự nhiên.

Còn lý do năng lượng hóa thạch cạn kiệt thì nay cũng có thể bác bỏ, với việc khai thác dầu phiến đá ở Mỹ hiện nay hay dầu cát tại Canada sắp tới và một mỏ dầu khủng tại Nam cực có thể tính đến trong tương lai.

Như vậy, thay vì gấp rút chuyển đổi sang “năng lượng sạch” thì nay con người có thể từ tốn tính xem nên khai thác và sử dụng lợi ích tài nguyên “truyền thống” làm sao cho hữu hiệu nhất?

Hiện có 7 nước tuyên bố chủ quyền tại Nam cực, Châu lục có diện tích lên đến 14 triệu km2 không tính nước đá nhưng chưa có người ở. Đáng chú ý Mỹ lại không có “mảnh” nào vì vì thế không lạ khi Mỹ và các nước không công nhận về danh nghĩa chủ quyền mà các nước đã nhận.

Bên cạnh đó, theo một thỏa thuận quốc tế có hiệu lực từ năm 1998, không nước nào được phép khai thác tài nguyên tại Nam cực trong vòng 50 năm. Có nghĩa là đến năm 2048 sẽ hết hạn cấm, lúc đó các phương tiện kỹ thuật sẽ tân tiến hơn bây giờ nhiều cho phép con người “đụng” vào Nam cực mà có thể giảm thiểu các rủi ro về môi trường.

Úc là nước có lãnh địa lớn nhất ở Nam cực với 42% diện tích, nhưng “túi dầu” lại nằm tại lãnh địa nước Anh.

Để ý một điều, Anh có một vùng lãnh thổ hải ngoại nằm gần với Nam cực, đó là quần đảo Falkland mà theo tiếng Tây Ban Nha là Malvinas. Năm 1982 một cuộc xung đột quân sự đã nổ ra giữa Argentina và Anh nhằm tranh chấp quần đảo thuộc Anh nhưng lại nằm kế bên với lãnh thổ Argentina.

Có lẽ vì những lợi ích lâu dài nên Anh Quốc, lúc đó dưới thời nữ Thủ tướng Thatcher, đã kiên quyết dùng các giải pháp mạnh nhất để giữ bằng được Falkland.

Anh, Mỹ và Úc hiện cùng nằm trong liên minh AUKUS, dự kiến sẽ mở rộng thêm Nhật Bản và New Zealand. Hãy thử tưởng tượng: Mỹ có công nghệ khai thác, Nhật và Anh là hai nước khát tiêu thụ, Úc và NZ có vị trí gần giũi để làm hậu cần thì có lẽ túi dầu Nam cực sẽ là nguồn cung cấp dầu lửa chính của thế giới sau khi các túi dầu Trung Đông xẹp lép.

Mặc dù có Falkland nhưng quần đảo này chỉ có ý nghĩa về mặt quân sự chứ với 3500 dân thì nó không có khả năng tiếp viện được gì cả.

Biết đâu lúc đó sẽ diễn ra một cơn sốt đi Nam cực từ Úc giống như cơn sốt đi tìm vàng ở tân thế giới vào thế kỷ 19.

24 năm nữa, lúc đó nếu còn sống thì mình đã quá già, không làm gì được và cũng không kịp hưởng những thành tựu của túi dầu khổng lồ mang lại, cũng không sao...

Mồm miệng đỡ chân tay

 

Khi trò chuyện với nhau về bọn trẻ du học sinh mướn nhà, mấy người bạn của mình đều có chung nhận xét chúng sống khép kín quá, lúc nào cũng đóng chặt cửa phòng ngủ tít mít, không giao tiếp gì hết. Tụi mình hiểu các bạn trẻ ở trong phòng vẫn dùng phone để giao lưu với thế giới bên ngoài.

Một phụ huynh kể muốn con học cao đẳng cho đỡ tốn kém nhưng vì nó sĩ diện với bạn bè ở Việt Nam nên đòi học đại học bằng được. Sang Úc rồi mà vẫn bị “điều khiển” từ xa như vậy thì không hay chút nào.

Nhớ lại mình mới vào năm thứ nhất đại học KTQD, trường hồi đó học cả sáng lẫn chiều, buổi trưa phải mang theo cặp lồng đi ăn. Lúc đó, mình có vấn đề về tâm lý sợ giao tiếp nên cứ ăn một mình mà không thể ngồi ăn chung với chúng bạn.

Về sau, bạn bè nhận xét khả năng giao tiếp của mình tiến bộ rất nhiều. Khi bắt đầu sang Úc, mình thấy nhiều du học sinh Việt Nam không có việc làm. Có anh tâm sự, học bổng được đồng nào thì trả tiền gọi điện về cho vợ con hết, muốn đi làm để có cái tiêu mà không kiếm được việc, trong khi mình mới sang đã có việc làm ngay.

Ủi tay là một kỹ thuật khó, mình thấy mọi người ủi rất nhanh và đẹp còn mình thì vừa xấu vừa chậm, nhưng vẫn không bị đuổi. Chú chủ hãng ủi (tội nghiệp, chú ấy mất rồi) kêu đi cùng giao hàng chứ thực ra chú đi một mình cũng được.

Chú thuộc bên "cờ vàng", vượt biên đã lâu mà chưa bao giờ về Việt Nam nhưng lại rất thích nghe kể chuyện trong nước những lúc đi xe dọc đường. Cái đó thì mình rất sẵn thậm chí là những chuyện tiêu cực rất hợp tai chú, nói một cách chân thật chứ không hề dối trá.

Cá nhân mình và bà xã đã từng là du học sinh nên rất hiểu những áp lực, chuyện đi học, chuyện đi làm và còn áp lực giấy tờ visa nữa. Càng ngày càng khó khăn, hồi xưa chăm chỉ thì dư tiền, còn bây giờ chăm đến mấy vẫn chẳng bao giờ có gì giắt lưng.

Mọi người thường nói, muốn thành công thì phải Chuẩn bị, Chuẩn bị và Chuẩn bị. Để đi du học thì trước tiên phải có sức khỏe. Sức khỏe bình thường chưa đủ mà phải là trên mức trung bình. Tiếng Anh phải giỏi và tài chính phải “có điều kiện”.

Những cái đó có lẽ vẫn chưa phải quan trọng thiết thực nhất. Theo mình, điều mà các cháu rất cần là kỹ năng giao tiếp. Giao tiếp là chìa khóa để hòa nhập với cộng đồng và cuộc sống mới và chỉ khi hòa đồng với mọi người thì mới có thể vui vẻ yêu đời, từ đó học tốt và làm gì cũng tốt.

Đến trường, nhiều du học sinh ngồi túm tụm cuối góc giảng đường. Khi thầy cô giáo hỏi bài thì chỉ có tụi sinh viên bản xứ trả lời và thảo luận. Vậy thì làm sao đòi học giỏi được?

Một bạn du học sinh kể ghét cái bà hàng xóm, chẳng quen biết gì cũng gạ nói chuyện. Đến trường lớp thì ghét thầy cô giáo, đi làm thì ghét đồng nghiệp. Lý do là họ suy nghĩ khác mình quá, cách xã giao nói năng cũng khác luôn.

Khác biệt là quý, nhưng vẫn cần sự cảm thông, chia sẻ trong môi trường mới. Bạn muốn có PR hay quốc tịch để làm gì nếu không thể kết bạn mới, không thể tìm và giữ được việc làm và hòa đồng với mọi người?

Trong chừng mực nào đó, sức khỏe, tiếng Anh và tiền bạc khó “cố gắng” hơn khả năng giao lưu vì giao tiếp chẳng qua là chỉ việc chúng ta chịu cởi mở, chịu gặp và trò chuyện với mọi người. Bạn sẽ trở thành một người nói chuyện hấp dẫn nếu bạn biết lắng nghe, quan sát và nhạy cảm.

Cha mẹ chúng ta thường khuyên đừng nói nhiều vì sợ chúng ta nói dở nói dại, nhưng khi sang đây bạn sẽ nhận ra rằng văn hóa Úc khoái nói nhiều và cũng thích người chịu chia sẻ, chịu giao tiếp. Đó là điều các bạn trẻ hoàn toàn có thể thích ứng được.

Mồm miệng đỡ chân tay (Bis)

Trong bài kỳ trước, mình khuyên các bạn trẻ nên chú trọng hơn ký năng giao tiếp (communication). Nếu mình làm giỏi mà không biết cách làm cho mọi người biết thì "áo gấm đi đêm”, quả đáng tiếc.

Vấn đề ở đây không chỉ là mở miệng, mở lời mà việc mở lòng (open mind). Bạn mở cửa (m ình) thì sẽ mở hết hay mở đến cỡ nào?

Nơi mình định cư tại Úc, nhảy việc là chuyện thường xuyên, bạn rất muốn biết mức thu nhập từng lĩnh vực việc làm ra sao để còn quyết định nhảy nhót cho chuẩn. Có điều những người đi trước lại ít chia sẻ thông tin về chuyện này. Đối với mình, ai mà còn giấu mức lương thì mình chưa coi người đó là bạn.

Một cậu bạn hỏi giá mua nhà của mình và còn nợ ngân hàng bao nhiêu. Mình nói đùa, ông làm con tính trừ để xem tài sản của tôi thế nào phải không. Hơi khó, vì của nả bên nội bên ngoại vẫn còn, rồi biết đâu con cái tôi sau này lại cho tôi tiền nữa, làm sao mà tính được!

Trong Tam quốc chí, Tào Tháo tự nhận mình là người lắm mưu “ta đây cũng như người bình thường, chẳng ba đầu sáu tay gì, chỉ có lắm mưu mẹo mà thôi”. Miếng võ ở đây là ăn nói nửa chừng để cho người ta nửa mừng nửa lo. Hoặc nói thì nói những điều vô thưởng vô phạt, không có nội dung và rất ít giá trị thông tin.

Hay thì học, khả năng giao tiếp tụi Tây cực giỏi. Tụi chúng tôn trọng người nghe và thường biết cách nói ra những điều mọi người thích nghe. Ai học tiếng Anh thì biết, cùng từ ngữ như nhau mà ngữ điệu khác nhau thì ý nghĩa cũng khác rất nhiều. Tụi nó còn rất ưa sử dụng ngôn ngữ thân thể nữa (body language).

Bạn có thể chê nước Mỹ không còn ai để mang hai ông già (Biden và Trump) gần đất xa trời ra làm tổng thống. Xin thưa đó là cách suy nghĩ hình thức khuôn mẫu, khi chọn nhân sự chỉ dựa vào tuổi tác hoặc số lượng bằng cấp, nhưng lại không kê ra học ở đâu và khi nào; hoặc đồn đoán là ông ta thân Tàu hay thân Mỹ.

Phương Tây thì khác, nhiều chính khách như Obama hay Trump đều đã viết vài đầu sách trước khi làm tổng thống. Sách không phải để biểu diễn khả năng sử dụng ngôn ngữ mà quan trọng hơn là truyền bá "tư tưởng” của tác giả, cách nhìn nhận về thế giới và con người. Lựa chọn người cầm cân nảy mực không phải là vấn đề chọn tuổi, chọn sắc đẹp mà là những nội dung thiết thực về đường hướng, tính khả thi hết sức chi tiết và tỉ mỉ về chính sách đối nội và đối ngoại đã được phản biện lật lên lật xuống.

Khi đi mua đồ, bạn thường chọn sản phẩm mà bạn hiểu rõ hay mua thứ mà bạn chưa biết nó có công dụng gì? Tương tự như vậy, nếu bạn muốn được lựa chọn để làm người vợ, người chồng tương lai, muốn được kết bạn, muốn có việc làm, muốn được thăng tiến trong công việc...thì đều cần làm hấp dẫn mọi người về "chất" của mình. Ở chiều ngược lại, bạn là người chủ động thì cũng vậy thôi, có tương tác, giao lưu thì mới “nên xuân”.

Giao tiếp không phải là nói như con vẹt, đó là đối nhân xử thế, là "đẳng cấp" của mỗi người trong chúng ta.

Thuyết âm mưu: Ván bài chiến lược mới

 

Xe hơi điện là một cú lừa thế kỷ? Mặc dù chưa thể đoan chắc gì về tương lai của xe điện nhưng một thực tế đang diễn ra là xe điện đang gia tăng tỉ lệ trong xe hơi và có giá trị tuyệt đối ngày càng khủng.

Đáng chú ý, Trung Quốc đang chơi một canh bạc đối với xe điện khi nước này đã vượt lên trong cuộc đua về sản xuất loại hàng mới mẻ này. Đây cũng là điều không ngạc nhiên khi chúng ta nhìn nhận rằng sự phát triển nhanh chóng của Trung Quốc thì sớm hay muộn cũng sẽ dẫn đến những thay đổi về chất.

Đất nước tỉ dân bắt đầu có một cuộc chuyển hóa từ việc sản xuất những mặt hàng dễ dãi, công nghệ thấp như may mặc, giày dép, hàng gia dụng...để tiến lên những mặt hàng có giá trị tri thức nhiều hơn, công nghệ cao cấp hơn như xe điện kể trên, hay sản phẩm sắt thép, viễn thông và các loại dịch vụ.

Ai cũng biết Trung Quốc là đối thủ tiềm năng của Mỹ và việc nước này lớn mạnh cũng có nghĩa là một trật tự kinh tế mới trên toàn cầu sẽ được xác lập theo đó nền văn minh phương tây không còn giữ vai trò thống trị độc tôn như hiện nay.

Vậy Mỹ và phương Tây có thể làm gì và có những lựa chọn nào nhằm bao vây và ngăn chặn sự trỗi dậy của Trung Quốc?

Mỹ đã thông báo đánh thuế 100% vào xe điện Trung Quốc, Châu Âu cũng có thể hành động tương tự như vậy. Trong điều kiện thị trường, doanh nghiệp sẽ phá sản nếu thua lỗ, giá bán thấp hơn giá thành. Nhưng ở Trung Quốc thì khác, bằng cách này hay cách khác Chính phủ có rất nhiều tiền để bù lỗ và can thiệp thì mức thuế nào vẫn có thể giải quyết được.

Trong thể chế chưa có công đoàn độc lập để bảo vệ quyền lợi người lao động, quyền lợi quan trọng nhất là mức lương thì người công nhân dễ dàng bị bóc lột thậm tệ để các ông chủ thu những khoản lợi nhuận kếch xù. Lúc đó đến lượt chính phủ sẽ có cách trấn lột hay tịch thu tài sản các đại gia dưới vỏ bọc đả hổ diệt ruồi. Ngoài ra, chính quyền còn có nguồn thu quan trọng khác là bán đất với cơ chế sở hữu đất đai toàn dân.

Mặt khác, Mỹ và phương Tây chắc hẳn cũng không muốn quay lại với chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch làm thị trường thế giới bị chia cắt, gây ra những hệ lụy nguy hiểm về chính trị, dễ dẫn đến chiến tranh và bạo lực. Do đó giải pháp về quan thuế chưa phải là tốt nhất và cần có phương cách khác tốt hơn.

Một số người bạn của mình nêu hiện tượng các nước nhận nhiều di dân như Mỹ, Úc, Canada...đang đồng loạt siết chặt vấn đề nhập cảnh, gồm cả ba dòng chảy định cư, du học và du lịch. Ở Úc việc cắt giảm định cư còn phân nửa được cả hai phe chính phủ và đối lập nhất trí cao.

Về du học, báo Úc đưa tin Đại học Sydney, Đại học lâu đời nhất của Úc đã có tới 45% sinh viên ngoại quốc. Nếu tính về số người lên lớp thực tế thì con số này còn cao hơn vì phần nhiều sinh viên địa phương học bán thời gian. Mục đích của cách đưa tin này nhằm để chính phủ hạ giảm visa du học.

Về visa du lịch cũng cực kỳ khó khăn, theo một nguồn khảo sát, tỉ lệ người quốc tịch Việt Nam rớt thị thực lên đến 70%, một tỉ lệ kinh hoàng nếu so sánh với số liệu những năm qua.

Có thể hiểu Úc và Canada hòa nhịp trong dàn nhạc do Mẽo làm nhạc trưởng. Với hiệp ước NAFTA, Canada đã trở thành nước xuất khẩu lớn nhất vào Mỹ. Còn hiệp định Aukus cho phép Úc được nhận công nghệ Mỹ để sản xuất tàu ngầm hạt nhân.

“Trăm dâu đổ vào đầu tằm”, những rào cản này có lẽ nhắm chính đến người Tàu. Khi chuyển đối sang sản xuất công nghệ cao, tất yếu dẫn đến sa thải và thất nghiệp, vì thế rất cần “đầu ra” định cư, du học hoặc du lịch. Khi đầu ra bị chặn cũng là cách để việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế phải bị kìm hãm.

Ở Trung Quốc, chỉ cần tỉ lệ thất nghiệp 10% thì con số đã lên đến hàng trăm triệu người tràn ra đường làm loạn. Rõ ràng đây là một bài toán mà chính quyền Trung Quốc phải tính đến để không dám mạo hiểm.

Một câu chuyện cũ, nguyên nhân đội quân triệu người và hàng trăm máy bay xe tăng của Iraq nằm im không chịu đánh lại quân Mỹ trong cuộc chiến 2003 đã được giải thích là do các tướng lĩnh Iraq đã bị Mỹ mua chuộc. Họ không thiếu tiền thì có thể dụ bằng cách nào? Bằng thẻ xanh và quốc tịch Mỹ an toàn cho cả gia đình.

Ván bài lật ngửa ở đây là sau khi vét đầy túi tham thì một bộ phận có điều kiện rất muốn tìm một nơi đáng sống để làm người tử tế.

Mỹ và phương Tây chặn con đường đi ra chắc chắn là điều mà chính quyền Trung Cộng sợ nhất.

Những điều ghi nhận sau mùa bóng Anh Quốc

 

1. Bất ngờ lớn nhất có thể kể đến trận đấu chung kết cup FA đêm qua, trong đó Man đỏ, với đội hình què quặt đã hạ đẹp Man xanh, với đội hình mạnh nhất. May cho quỷ đỏ, vài ba gương mặt đã kịp thời phục hồi, đã được “ém quân” chờ cho trận đấu của cả mùa giải trong khi Man city thiếu vắng TM đã thất sủng Ederson. Man Utd đã dẫn trước hai trái trong hiệp 1, còn Man city bế tắc, chỉ gỡ được một bàn danh dự ở phút 87.

Một trận bất ngờ gây kết quả thất vọng cho 4 đội bóng, bao gồm đối thủ Man cùng thành phố mất cú đúp, Chelsea mất suất đá C2, Newscatle mất suất đá C3, Arsenal mất quyền chơi siêu cup Anh quốc, thậm chí còn cay đắng hơn nếu nghĩ rằng phải chi Man xanh cũng chơi tệ thế này thì làm sao họ toàn thắng được trong 10 trận cuối giải, và chỉ cần 1 trận hòa thì chức vô địch Primier League đã thuộc về pháo thủ.

2. Bất ngờ lớn thứ nhì có thể kể đến là sự trỗi dậy ngoạn mục của Aston Villa để lọt top 4 Ngoại hạng Anh, vượt qua đối thủ trực tiếp Tottenham, của HLV người Úc Postecoglou vỏn vẹn 2 điểm.

Thành công này ghi dấu ấn của HLV Emery, đồng thời của hai cầu thủ xuất sắt nhất trong đội hình ở hai đầu là TM Martinez và trung phong Watkins. Aston Villa từng vang bóng một thời nhưng tình trạng tài chính ngày nay của đội không hùng mạnh như các đại gia big six mà vẫn lọt vào top 4 thì có thể coi là kỳ tích.

3. Sự sa sút của thảm hại của Chelsea và Man Utd, dù có lý do là bão chấn thương ở cả hai đội. Chelsea đã trở lại với 5 trận thắng cuối giải để lên hạng 6, Man Utd thắng chung kết FA như kể trên vẫn không thể coi là một mùa giải thành công.

Tương tự, Newscatle cũng có mùa giải thất bát rớt xuống hạng 7 từ hạng 4 năm ngoái. Chủ nhân Chích chòe là hoàng gia Saudi còn giàu hơn hoàng gia UAE của Man city và hoàng gia Qatar của PSG nhưng họ lại không chịu chi, có thể do sợ vi phạm luật công bằng tài chính.

4. Everton bị trừ 8 điểm, Nortingham Forest bị trừ 4 điểm vì chi tiêu quá mức cho phép, trong khi sai phạm của Man city còn nghiêm trọng hơn mà vẫn “chưa thấy gì”. Dự kiến, mức án dành cho Man city sẽ được công bố vào cuối năm nay 2024, như vậy có thể dự đoán Man city khó có thể tiếp tục vô địch nước Anh một lần nữa.

Liên đoàn bóng đá Anh nên mạnh tay hơn nữa tránh tình trạng mang tiền mua danh hiệu, mất đi vẻ đẹp trong sáng của túc cầu.

5. Cuộc đua vô địch nằm nay hào hứng đến trận cuối giữa Man city và Arsenal, sau khi Liverpool đã đứt bóng trước đó vài trận.

Ở mùa giải năm ngoái, Man city thực sự xuất sắc thì năm nay họ có phần may mắn. Nếu nhìn vào thành tích của Arsenal với nhóm big six thì rõ ràng Arsenal giỏi hơn, họ thắng Man Utd cả hai lượt trận, các đội khác lấy mỗi đội 4 điểm (một thắng một hòa). Riêng với Man city thì một hòa và hai lần bị phơi áo (tính cả trận siêu cup đầu giải). Vậy mà vẫn chưa đủ thì chỉ có thể đổ tại cho số.

6. Lần đầu tiên ba đội vừa lên hạng đã xuống hạng đủ cả bộ ba Luton, Burnley và Sheffield Utd. Ở chiều ngược lại, ba đội xuống hạng năm ngoái sẽ lên hạng hai đội vào mùa bóng tới, đó là Leicester, và đội thắng play off đêm nay giữa Southamton và Leed Utd. Đây là trận cầu trị giá hàng trăm triệu bảng vì đội được chơi Primier League sẽ ẵm chi phiếu khủng, còn lớn hơn cả sân chơi Cup Châu Âu.

Iran: cuộc khủng hoảng người kế vị

Cái chết bất ngờ của tổng thống Iran Ebrahim Raisi, 63 tuổi đặt ra nhiều câu hỏi về người kế vị nhà lãnh đạo tối cao, Giáo chủ Khamenei, 85 tuổi. Trong chính thể Iran, tổng thống chỉ là nhân vật số 2, sau nhà lãnh đạo tôn giáo. Khi kế vị Giáo chủ Khomeini, người khai sinh ra nước Iran cách mạng hồi giáo, qua đời năm 1989, Khamenei cũng đang là tổng thống.

Đối với một chế độ độc tài, cái chết của một lãnh đạo cấp cao luôn đặt ra những nghi vấn. Nguyên nhân để chiếc máy bay chở ông Raisi rơi được quy cho thời tiết và trục trặc kỹ thuật. Có điều trong ba trực thăng thì chỉ có chiếc bay giữa chở tổng thống, ngoại trưởng và Thống đốc tỉnh rớt, nếu vì thời tiết thì tại sao hai chiếc kia không việc gì?

Chiếc trực thăng Bell 212 của Mỹ được sử dụng từ năm 1976, trước cách mạng 1978, nhưng vẫn được ưa chuộng vì nó "êm" nhưng với độ tuổi gần 50 năm và thiếu phụ tùng bảo dưỡng do bị cấm vận thì cũng dễ có chuyện. Tuy nhiên để dùng cho tổng thống chắc phải là cái tốt nhất, nhưng hóa ra lại là chiếc duy nhất gặp sự cố.

Khi ông Raisi chết đi mới lộ diện một ứng viên kế vị, chính là Mojtaba Khamenei, con trai "đấng tối cao". Liệu Mojtaba có liên quan gì đến cái chết của tổng thống là một câu hỏi nhưng có thể không bao giờ có câu trả lời.

Được biết sau 3 giờ máy bay rơi, Giáo sĩ Mohammad-Ali Al-Hashem, người có mặt trên chuyến bay cùng Tổng thống Raisi, đã ít nhất hai lần liên lạc bằng điện thoại với văn phòng tổng thống để cầu cứu nhưng rồi mọi thành viên trong phi hành đoàn đều đã chết.

Tại Iran không có chức thủ tướng, tổng thống là người điều hành chính phủ hằng ngày. Tuy nhiên nhiên Giáo chủ kiêm nhà lãnh đạo tối cao mới có tiếng nói quyết định cuối cùng về chính sách lớn, đặc biệt liên quan đến an ninh quốc phòng và đối ngoại.

Giáo chủ Khaimenei đã ngự trị 35 năm, là một trong những nhà lãnh đạo lâu năm nhất thế giới. Ở tuổi 85, ông không khỏe, từng bị ám sát, đạn bắn xuyên phổi làm liệt một cách tay; rồi từng bị ung thư tiền liệt tuyến.

Mặc dù con trai Mojtaba đang được đồn đoán nhưng anh này chưa hề từng giữ chức vụ gì trong tôn giáo và chính quyền và do đó không có nhiều uy tín.

Cuộc bầu cử tổng thống Iran sẽ diễn ra vào ngày 28/6 tới (trùng sinh nhật mình) có thể sẽ tìm ra người kế vị Giáo chủ Khamemei. Tuy nhiên việc lựa chọn ứng cử viên cũng là điều phức tạp và khó đoán định.

Mình đã từng sang Iran và Saudi, hai quốc gia hồi giáo hà khắc nhất. Điều khác biệt là Saudi không có gái điếm còn Iran đứng đầy đường. Có người cho rằng đây là tàn dư chế độ cũ, nhưng đúng hơn là hoàn cảnh kinh tế xô đẩy, từ một nước giàu có thịnh vượng nhất khu vực, ngày nay Iran trở nên nghèo khó, đến phương tiện bay cho tổng thống cũng không lo nổi.

“Ngân sách cho tất cả mọi người”

Tổng trưởng Kinh tế Jim Chalmers vừa công bố kế hoạch ngân sách cho năm tài khóa 2024-2025 mà ông mô tả là một bản Ngân sách “cho tất cả mọi người dân Úc”. Đó là cách nói lùa gà, dù sao cũng không không trắng trợn đến nỗi: "Tiền điện tăng thì mọi người đều hưởng lợi”.

Theo quy luật khách quan của một xã hội còn phân chia giai cấp và xung đột lợi ích, nếu vận hành thị trường thì không thể định hướng. Bất kỳ chính sách nào cũng có winner và loser, đối nghịch như nước và lửa, không thể mọi người giống nhau được.

Nhưng thôi để cho vui vẻ, chúng ta thử “tô hồng” một chút về những cái được trong kế hoạch ngân sách mới để xem chính phủ ứng phó với bão giá ra sao. Điều đập vào mắt mọi người là ông Chalmers thông báo mỗi gia đình sẽ được trợ giá $300 tiền điện.

Vẫn câu chuyện được và mất. Có tiền thì vui nhưng cũng nên hiểu điều này sẽ làm ngân sách tốn $7.8 tỉ. Cộng thêm một số gia tăng chi tiêu khác như hỗ trợ tiền thuê nhà đã làm đảo ngược cán cân từ chỗ ngân sách thạng dư sẽ trở nên thâm hụt chỉ sau một năm.

Mọi người có thể đoán được lý do của việc chi tiêu hào phóng là chỉ còn 10 tháng nữa là thời điểm tổng tuyển cử cho nhiệm kỳ tới.

Một chính sách lớn là sẽ cắt giảm di dân, trong đó có cả du học khi chính phủ coi giá sinh hoạt cao là vì di dân. Đây là cách lý giải rất được lòng dân vì không hiểu sao đa số cử tri Úc luôn muốn cắt giảm di dân.

Bây giờ có đủ các loại máy chụp chiếu cắt lớp mà còn chưa chẩn đoán được bệnh gì, đằng này chỉ nắm cổ tay mà phán như đúng rồi. Chưa có bằng chứng hay nghiên cứu nào chứng minh được sự liên quan giữa di dân và giá cả mà cứ đổ thừa như vậy thì giỏi thật.

Nhìn sang Việt Nam, càng hô hào giảm biên chế thì biên chế càng tăng. Úc cũng vậy, các chính khách luôn nói phải giảm di dân nhưng thực tế thì người bên ngoài vẫn vào với nhiều lý do khác nhau. Sau cơn sốt visa đầu tư kinh doanh 188 thì nay là trào lưu visa tay nghề làm việc 482.

Sự thực, di dân là động lực tăng trưởng kinh tế, mặc dù phải trả giá đôi chút về môi trường và xã hội. Trong hoàn cảnh tâm lý bất lợi, chính khách nào dám bày tỏ quan điểm phải tăng cường di trú thì không khác nào sự tự sát về mặt chính trị.

Nhìn chung chinh phủ của Thủ tướng Albanese đang xuôi chèo mát mái với con thuyền kinh tế Úc, các chỉ số về tăng trưởng, thất nghiệp, lạm phát đều ổn định ở mức an toàn. Dự báo từ nay đến cuối năm xác suất tăng lãi suất là 10%, giảm cũng 10%, như vậy triển vọng giữ nguyên là 80%, đó cũng là điều kiện để thị trường địa ốc phát triển bền vững.

Tự sướng tuổi tri thiên mệnh

 

Đến tuổi biết mệnh trời cũng là lúc nghĩ về thời trẻ trâu biết với bao hoài bão và cũng bấy nhiêu ham hố.

Đời là bể khổ khi quí vị luôn luôn ham muốn chơi bời vô độ, đặt ra nhiều mục tiêu quyền và tiền vượt quá khả năng của mình.

Để rồi một ngày ở tuổi 50+ quí vị ngộ ra rằng đã đến lúc phải buông bỏ, hiểu ra đâu là giới hạn và điểm dừng.

Cũng đừng trách lẫn trời xa trời gần nếu đã sống đến 50 năm có lẻ mà vẫn chưa biết mình biết ta, chưa thể kiềm chế tham sân si để rồi như con thiêu thân lao đầu vào lò.

Thời gian không ngừng trôi, quí vị sẽ đến 60+ hay 70+, lúc sức lực và trí lực suy giảm, đồng thời bệnh tật kéo tới. Con cái quý vị lấy vợ chồng, sinh cháu và cũng là thêm các nhu cầu. Nhưng quí vị phải hiểu rằng mình đã lực bất tòng tâm, lo thân già không xong, làm sao bao đồng được.

Còn bây giờ, quí vị vẫn còn đầy đủ năng lực cống hiến, không còn viển vông, chỉ đương đầu với những cái vừa sức và khả thi, bằng lòng và mãn nguyện với những điều đang có.

Hình như đây đang là thời kỳ vàng son nhất trong cuộc đời.

Solomon: Thủ tướng Sogavare "xin thôi"

 

Hóa ra không chỉ các tứ trụ Việt Nam mới có "phong tục" xin thôi giữ chức mà ở đảo quốc Solomon nằm trong Thái Bình Dương thì Thủ tướng Manasseh Sogavare cũng vừa "xin thôi" nhiệm vụ.

Sau cuộc tổng tuyển cử Đảng OUR không đủ đa số ghế trong Quốc Hội nhưng nhờ liên kết với các đảng nhỏ nên vẫn giữ được vị thế cầm quyền. Tuy nhiên ông Sogavare lại không tiếp tục "hy sinh" mà nhường ghế cho người khác.

Manasseh Sogavare bị coi là một kẻ phản bội, một kẻ ăn cháo đá bát khi năm 2022 đã bất ngờ ký hiệp ước an ninh quốc phòng với Trung Quốc. Điều này sẽ tạo nên một cuộc chạy đua vũ trang trong vùng biển vốn là sân sau của Úc, với các đảo quốc xưa nay vẫn được cưu mang bởi tiền viện trợ và phương tiện kỹ thuật phương tây.

Sogavare, 69 tuổi đã 4 lần làm thủ tướng Quần đảo Solomon, với tổng thời gian hơn 9 năm, lần đầu vào năm 2000. Ba lần đầu ông giữ chức khá ngắn, mỗi lần chừng hơn 1 năm, còn lần thứ tư tới 5 năm.

Thực ra hiệp định với tầu cộng vẫn chỉ có giá trị trên giấy, chưa có căn cứ quân sự của Trung Quốc và thỏa thuận hợp tác viễn thông với tập đoàn Hoa Vi đã bị đình chỉ.

Nói về lý do từ chức, Sogavare thú nhận ông không chịu được sức ép của phương tây. Người kế nhiệm giữ chức Thủ tướng là Jeremiah Manele, 56 tuổi, cựu ngoại trưởng, một đàn em gần gũi với Sogavare.

Hồi xưa Nasser và Sadat cũng Ai Cập cũng thân nhau nhưng khi Sadat kế vị Nasser làm tổng thống Ai Cập thì đã có một cú đảo chiều ngoạn mục trong chính sách đối ngoại, từ phe Liên Xô chạy sang phe Mỹ. Điều này có xảy ra ở Solomon Islands hay không thì phải chờ xem.

Ở đây, Sogavare chưa về hưu mà vẫn giữ ghế Dân biểu Quốc Hội. Tuy nhiên triển vọng ông trở lại ghế Thủ tướng một lần nữa là khó, một phần vì "quá đát", hơn nữa uy tín của đảng cầm quyền bị đã mai một mà minh chứng là đã bị mất ghế trong bầu cử vừa qua.

Duck pond in Centenial Park

 

Rwanda sẽ là quê hương mới của người Việt

 

Mới đây quốc hội Anh đã thông qua một đạo luật nhằm đưa những người nhập cư bất hợp pháp sang Rwanda, một quốc gia nhỏ tại Trung Phi. Đây là điều tương tự như cách Úc đã làm cách đây hơn chục năm, khi đó những thuyền nhân vào lãnh hải Úc sẽ bị đưa sang Vanuatu (tức tân thế giới), một đảo quốc trong vùng Thái Bình dương, nhưng lại là câu chuyện đầu tiên của một quốc gia Châu Âu.

Theo số liệu của cảnh sát Anh, trong hai năm 2022 và 2023 đã có 72000 người nhập cư bất hợp pháp, đáng chú ý trong đó người Việt là đông nhất. Nếu thông tin này là đúng thì dễ đến chục ngàn người Việt sẽ đưa đưa đến đất nước Châu Phi xa xôi và lạ lẫm.

Rwanda có 13 triệu dân trong một diện tích khá nhỏ, chỉ có 30000km2, tuy nhiên khác với phần lớn các nước Châu Phi khác, tỉ lệ đất bỏ hoang hoặc không sinh sống được rất thấp. Đất nước nằm ở Nam bán cầu được mệnh danh là Thụy Sĩ của Châu Âu vì cũng có rất nhiều ngọn đồi.

Nhắc đến Rwanda, mọi người đều mang nặng nỗi thương cảm khi cuộc nội chiến năm 1994 đã dẫn đến cái chết của 800000 người, trong đó sắc dân Tutsi thiểu số cầm quyền đã bị giết hại bởi sắc dân Hutu chiếm đa số nổi loạn.

Ngày nay, Rwanda đã trở thành một điểm sáng ở Châu Phi, được coi là một quốc gia an toàn, tỉ lệ tội phạm thấp và ít tham nhũng. Mặc dù là thuộc địa cũ của Đức và Bỉ nhưng quốc gia dùng cả tiếng Anh và Pháp làm ngôn ngữ chính thức này lại gia nhập khối Liên hiệp Anh (Commonwealth).

Tuy nhiên, Rwanda vẫn rất nghèo, nền kinh tế vẫn chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp. Dịch vụ du lịch đang trở thành lĩnh vực hứa hẹn để vực dậy nền kinh tế.

Theo thỏa thuận, Chính phủ Anh sẽ trả cho Rwanda 20000 bảng cho mỗi đầu người, nếu tính tổng số sẽ là một khoản không nhỏ cho một quốc gia đang rất eo hẹp về tài chính.

Là đất nước không có biển, chỉ có hồ Kivu mênh mông là biên giới tự nhiên với nước Congo láng giềng và một số hồ nhỏ khác, đủ để duy trì cuộc sống cho một số ngư dân. Dòng sông lớn nhất Nyabaronga chảy qua thủ đô Kigali là cũng là nguồn nước ngọt quan trọng. Đối tác thương mại lớn nhất của đất nước không có cảng biển là UAE, Trung Quốc và các nước láng giềng như Congo, Kenya, Uganda, Tanzania.

Mặc dù vị trí khá gần đường xích đạo nhưng vì địa hình cao nên Rwanda có khí hậu mát mẻ quanh năm. Đất nước của trang trại bạt ngàn rất màu mỡ, thuận lợi cho việc nuôi trồng nhiều cà phê, chè, chuối, đậu, khoai tây... với đàn gia sức gồm bò, heo, gà, dê, cừu và thỏ.

Dự kiến, những chuyến bay đầu tiên đưa người từ Anh sang Rwanda có thể bắt đầu từ tháng 6 tới.

Hiện nay, Angola, thuộc Nam Phi là nơi cộng đồng người Việt lớn nhất tại Châu Phi, khoảng 15000 người. Đất lành chim đậu, nếu kế hoạch của Anh Quốc diễn ra suôn sẽ thì sẽ có một cộng đồng mới của người Việt ở Trung Phi.

“Chết trước được mồ mả”, và người Việt có “truyền thống” người đi trước dẫn dắt (hoặc chăn dắt) người đi sau. Quý vị muốn làm ăn, làm giàu có thể coi đây là cơ hội cần sớm hành động. Rất nhiều việc để làm, vấn đề ai nhanh hơn thì sẽ dễ thành công hơn.

Thế mạnh của người Việt khắp nơi là shop làm nails, kế đến lò bánh mỳ để làm bánh mỳ thịt và bánh ngọt. Nếu mở nhà hàng thì có lẽ không thiếu nguồn thực phẩm làm nguyên liệu sẵn có và cũng có thể dễ dàng trồng và nuôi thêm những loại cây, rau và gia súc mới.

- Sao ông không làm mà đi xui người khác?

Mình già rồi, không có nhu cầu kiếm nhiều tiền vì vợ con cũng đang đi làm, không ai cần ăn bám mình, hơn nữa mình sống rất giản dị.

Chưa biết chừng, quý vị đến Kigali bằng thời gian này sang năm có thể được ăn phở, nghĩ vậy thôi đã thấy vui.

Note: tỉ lệ phụ nữ làm quan chức của Rwandan cao nhất thế giới, với 65% nghị sĩ Quốc Hội và 52% thành viên chính phủ thuộc phái đẹp.

Chiến tranh ủy nhiệm

 

Quốc hội Mỹ vừa thông qua khoản viện trợ trị giá 95 tỉ USD, trong đó Ukraine được ưu ái chiếm gần 2/3, với 61 tỉ USD, ngoài ra dành cho Israel, Đài Loan, cứu trợ Haza.

Điều này có nghĩa Nga chưa thể “giải phóng” Ukraine và còn nguồn nuôi dưỡng, chiến tranh sẽ còn tiếp diễn. Vì Nga có tham vọng về lãnh thổ nên xem đây là một cuộc chiến vệ quốc chống xâm lược, tuy nhiên nó còn mang yếu tố của một cuộc “chiến tranh ủy nhiệm”, theo đó Ukraine cầm tiền để đánh Nga hộ Mỹ và phương Tây.

Khái niệm chiến tranh ủy nhiệm (proxy war) là khái niệm có từ thời trung cổ, nhưng đã trở nên phổ biến sau Thế chiến II, khi mà hàng chục nước sở hữu vũ khí nguyên tử, nếu đụng độ sẽ dẫn đến thảm họa hạt nhân.

Trong thời kỳ chiến tranh lạnh, hai cường quốc đầu sỏ không bao giờ đụng độ nhau nhưng họ lại đưa quân chinh phạt các xứ sở khác. Đó là quân Liên xô vào Hungaria năm 1956, vào Tiệp 1968, vào Afganistan 1978...quân Mỹ nổi tiếng với chiến tranh Việt Nam và sau này là cuộc chiến tại Iraq. Chỉ có một ngoại lệ là cuộc đụng độ khốc liệt giữa Liên xô và Trung Quốc vào tháng 3/1969 tại khu vực trung Á, gây thương vong hàng chục ngàn cho đến hàng trăm ngàn lính, chủ yếu của Trung Quốc.

Trong hầu hết các trường hợp, các cường quốc dùng chiến tranh ủy nhiệm, chỉ bơm tiền và phương tiện chứ không trực tiếp tác chiến.

Chiến tranh ủy nhiệm cũng là cách "địa phương hóa", hai bên ủng hộ hai phe tranh giành quyền lực, gây ra nhiều cuộc nội chiến, bao lực tang thương và hận thù đã reo rắc khắp mọi nơi.

Liên xô và Trung Quốc đã ủng hộ tích cực “ba dòng thác cách mạng” là các phong trào giải phóng dân tộc, tiến hành các hoạt động lật đổ chủ yếu ở các nước Á Phi. Ở chiều ngược lại, Mỹ và phương Tây lại thành công ở Châu Âu với việc các nước Nam Âu (Hy Lạp, Nam tư) và Đông Âu được dân chủ hóa, kéo theo sự sụp đổ của Liên xô.

Sau khi chiến tranh lạnh kết thúc, hình thức chiến tranh ủy nhiệm vẫn tiếp tục được ưa chuộng. Một trường hợp điển hình là Iran đã sử dụng các nhóm phiến quân Hesbollah, Hamas, Houthi cho các mục đích của mình.

Trong cuộc đụng độ trực tiếp với Israel vừa qua, Iran chỉ bắn 300 quả tên lửa, bị chặn 99%, không gây thương vong nhưng trước đó 6 tháng, Hamas đã làm chiến tranh bùng nổ khi nã 5000 quả, giết hại hàng ngàn người Do Thái. Điều này cho thấy “cánh tay nối dài” còn hung hăng hơn và là nơi đứng mũi chịu sào thay cho quan thầy.

Đáng chú ý, có 3 nước Ả Rập hồi giáo lại tham gia giúp Irael đánh chặn tên lửa và drone của Iran, đó là Jordan, UAE và Saudi. Jordan từ lâu là nước Ả Rập có quan hệ hữu hảo với Israel nhất, họ đánh chặn vì tên lửa và drone bay qua lãnh thổ nên là điều dễ hiểu. UAE vẫn thù địch với Iran do việc tranh chấp lãnh thổ 3 hòn đảo. Riêng phần Saudi, nước mới bình thường hóa với Iran thì sao lại giúp Israel? Có lẽ không lý do gì khác hơn là một hành động “nịnh” Mỹ mà thôi.

Điều khôi hài là phe Trump tố cáo chính quyền Biden “tài trợ” cho Iran khi trả lại 8 tỉ USD cho nước này. Chả lại theo hiệp định mà Iran ký với nhóm 5+1 về việc giải trừ vũ khí đã được nước này tuân thủ và vì thế họ được thưởng “củ cà rốt” là khoản tiền đã bị Mỹ đóng băng.

Tại Tây Phi, Nga đã ngấm ngầm ủng hộ các cuộc đảo chính quân sự tại Burkina Faso và Nigie, những thuộc địa cũ của Pháp, làm tổn hại ảnh hưởng của Pháp tại khu vực. Có lẽ đây là lý do làm Tổng thống Macron nổi giận, đòi đưa quân vào Ukraine để đánh Nga.

Một vòng xoáy ủy nhiệm mới dường như đang hình thành sau cuộc họp ba bên Mỹ, Nhật và Philippines. Phi là thuộc địa cũ và nước có mối quan hệ gắn bó truyền thống với Mỹ nhưng dưới thời tổng thống Rodrigo Duterte lại tìm một lối đi khác khi xích gần với Trung Quốc. Quan điểm này không được chính giới nước này chấp nhận, kể cả con gái ông, Sara Duterte, nay là phó tổng thống.

Để xây dựng Phi trở thành một tiền đồn chống các tham vọng của Trung Quốc ở Biển Đông, chắc chắn Mỹ sẽ dành nhiều ưu ái cho đồng minh này và như vậy các nước trong vùng khác, trong đó có Việt Nam có nguy cơ bị giảm thiểu các ưu tiên về thương mại và đầu tư.

Nhân chuyện khoản viện trợ 95 tỉ, mình chợt nghĩ lịch sử có thể khác đi nếu hồi 1975, Mỹ rót cho nam Việt Nam khoản viện trợ quân sự bằng một phần tư hay phần năm số tiền này. Điều đó cũng có nghĩa lúc đó Việt Nam CH không còn được Mỹ ủy nhiệm để đánh Liên xô, đánh Trung Quốc nữa, sau cú bắt tay Mỹ - Trung 1972.Chiến tranh ủy nhiệm

Quốc hội Mỹ vừa thông qua khoản viện trợ trị giá 95 tỉ USD, trong đó Ukraine được ưu ái chiếm gần 2/3, với 61 tỉ USD, ngoài ra dành cho Israel, Đài Loan, cứu trợ Haza.

Điều này có nghĩa Nga chưa thể “giải phóng” Ukraine và còn nguồn nuôi dưỡng, chiến tranh sẽ còn tiếp diễn. Vì Nga có tham vọng về lãnh thổ nên xem đây là một cuộc chiến vệ quốc chống xâm lược, tuy nhiên nó còn mang yếu tố của một cuộc “chiến tranh ủy nhiệm”, theo đó Ukraine cầm tiền để đánh Nga hộ Mỹ và phương Tây.

Khái niệm chiến tranh ủy nhiệm (proxy war) là khái niệm có từ thời trung cổ, nhưng đã trở nên phổ biến sau Thế chiến II, khi mà hàng chục nước sở hữu vũ khí nguyên tử, nếu đụng độ sẽ dẫn đến thảm họa hạt nhân.

Trong thời kỳ chiến tranh lạnh, hai cường quốc đầu sỏ không bao giờ đụng độ nhau nhưng họ lại đưa quân chinh phạt các xứ sở khác. Đó là quân Liên xô vào Hungaria năm 1956, vào Tiệp 1968, vào Afganistan 1978...quân Mỹ nổi tiếng với chiến tranh Việt Nam và sau này là cuộc chiến tại Iraq. Chỉ có một ngoại lệ là cuộc đụng độ khốc liệt giữa Liên xô và Trung Quốc vào tháng 3/1969 tại khu vực trung Á, gây thương vong hàng chục ngàn cho đến hàng trăm ngàn lính, chủ yếu của Trung Quốc.

Trong hầu hết các trường hợp, các cường quốc dùng chiến tranh ủy nhiệm, chỉ bơm tiền và phương tiện chứ không trực tiếp tác chiến.

Chiến tranh ủy nhiệm cũng là cách "địa phương hóa", hai bên ủng hộ hai phe tranh giành quyền lực, gây ra nhiều cuộc nội chiến, bao lực tang thương và hận thù đã reo rắc khắp mọi nơi.

Liên xô và Trung Quốc đã ủng hộ tích cực “ba dòng thác cách mạng” là các phong trào giải phóng dân tộc, tiến hành các hoạt động lật đổ chủ yếu ở các nước Á Phi. Ở chiều ngược lại, Mỹ và phương Tây lại thành công ở Châu Âu với việc các nước Nam Âu (Hy Lạp, Nam tư) và Đông Âu được dân chủ hóa, kéo theo sự sụp đổ của Liên xô.

Sau khi chiến tranh lạnh kết thúc, hình thức chiến tranh ủy nhiệm vẫn tiếp tục được ưa chuộng. Một trường hợp điển hình là Iran đã sử dụng các nhóm phiến quân Hesbollah, Hamas, Houthi cho các mục đích của mình.

Trong cuộc đụng độ trực tiếp với Israel vừa qua, Iran chỉ bắn 300 quả tên lửa, bị chặn 99%, không gây thương vong nhưng trước đó 6 tháng, Hamas đã làm chiến tranh bùng nổ khi nã 5000 quả, giết hại hàng ngàn người Do Thái. Điều này cho thấy “cánh tay nối dài” còn hung hăng hơn và là nơi đứng mũi chịu sào thay cho quan thầy.

Đáng chú ý, có 3 nước Ả Rập hồi giáo lại tham gia giúp Irael đánh chặn tên lửa và drone của Iran, đó là Jordan, UAE và Saudi. Jordan từ lâu là nước Ả Rập có quan hệ hữu hảo với Israel nhất, họ đánh chặn vì tên lửa và drone bay qua lãnh thổ nên là điều dễ hiểu. UAE vẫn thù địch với Iran do việc tranh chấp lãnh thổ 3 hòn đảo. Riêng phần Saudi, nước mới bình thường hóa với Iran thì sao lại giúp Israel? Có lẽ không lý do gì khác hơn là một hành động “nịnh” Mỹ mà thôi.

Điều khôi hài là phe Trump tố cáo chính quyền Biden “tài trợ” cho Iran khi trả lại 8 tỉ USD cho nước này. Chả lại theo hiệp định mà Iran ký với nhóm 5+1 về việc giải trừ vũ khí đã được nước này tuân thủ và vì thế họ được thưởng “củ cà rốt” là khoản tiền đã bị Mỹ đóng băng.

Tại Tây Phi, Nga đã ngấm ngầm ủng hộ các cuộc đảo chính quân sự tại Burkina Faso và Nigie, những thuộc địa cũ của Pháp, làm tổn hại ảnh hưởng của Pháp tại khu vực. Có lẽ đây là lý do làm Tổng thống Macron nổi giận, đòi đưa quân vào Ukraine để đánh Nga.

Một vòng xoáy ủy nhiệm mới dường như đang hình thành sau cuộc họp ba bên Mỹ, Nhật và Philippines. Phi là thuộc địa cũ và nước có mối quan hệ gắn bó truyền thống với Mỹ nhưng dưới thời tổng thống Rodrigo Duterte lại tìm một lối đi khác khi xích gần với Trung Quốc. Quan điểm này không được chính giới nước này chấp nhận, kể cả con gái ông, Sara Duterte, nay là phó tổng thống.

Để xây dựng Phi trở thành một tiền đồn chống các tham vọng của Trung Quốc ở Biển Đông, chắc chắn Mỹ sẽ dành nhiều ưu ái cho đồng minh này và như vậy các nước trong vùng khác, trong đó có Việt Nam có nguy cơ bị giảm thiểu các ưu tiên về thương mại và đầu tư.

Nhân chuyện khoản viện trợ 95 tỉ, mình chợt nghĩ lịch sử có thể khác đi nếu hồi 1975, Mỹ rót cho nam Việt Nam khoản viện trợ quân sự bằng một phần tư hay phần năm số tiền này. Điều đó cũng có nghĩa lúc đó Việt Nam CH không còn được Mỹ ủy nhiệm để đánh Liên xô, đánh Trung Quốc nữa, sau cú bắt tay Mỹ - Trung 1972.

Shell Cove in the morning

 

The change we need

 

Quý bạn từ Việt Nam sang định cư tại Úc là sự vận động phát triển, không tránh khỏi thay đổi lớn lao về cả lượng lẫn chất. Ba chìm bẩy nổi, chín lênh đênh như cái bánh trôi của Hồ Xuân Hương, quá trình này tạm chia thành 5 giai đoạn xảy ra trong chính con người bạn.

GĐ 1: Khởi động.

Trước khi đi định cư, trong hầu hết các trường hợp, bạn đã từng đặt chân đến Úc với tư cách là khách du lịch. Mình từng làm hướng dẫn viên nên đã từng được chứng kiến các biểu cảm của quý khách.

Úc không quá rét như châu Âu, không quá nóng như Tây Nam Á và Đông Nam Á mà khí hậu dễ chịu 4 mùa, lại có thiên nhiên ưu đãi. Du khách sửng sốt chứng kiến trăm hoa đua nở khắp nơi trên đường phố, công viên và những nơi hoang dã vào mùa xuân, ấn tượng với phượng tím vào cuối mùa.

Sau mùa hoa nở là mùa trái ngọt, mùa hè Úc có trái cây dồi dào và phong phú nhất thế giới với đặc sản cherry Tasmania. Mùa thu quyến rũ với lá đỏ lá vàng, trong khi mùa đông lạnh lẽo nhưng quý bạn vẫn có thể vui chơi với các trò chơi có tuyết.

Có người cho rằng không cần dạo đầu, nhưng đây là là giai đoạn vô cùng quan trọng, đôi khi là thú vị nhất trong cả cuộc chơi.

GĐ 2. Vạn sự khởi đầu nan

Trong đa số trường hợp, đó là sự thất vọng vì mọi cái không như bạn nghĩ, quý bạn sẽ phải đối mặt với biết bao khó khăn trở ngại.

Điều đầu tiên là giá cả đắt đỏ, hai vợ chồng đi làm cật lực, giỏi lắm kiếm được trăm ngàn/ năm mà trong túi vẫn chẳng có xu nào vì chúng đội nón ra đi lúc nào không hay. Bạn sẽ phàn nàn vì các thầy cô giáo không nghiêm khắc với con bạn. Khi vào bệnh viện cấp cứu gì mà vẫn phải chờ đợi quá lâu mới đến lượt. Án phạt vượt đèn đỏ thật nghiệt ngã $460, trị giá hơn 20 tô phở.

GĐ 3. Số hưởng

Sau một số năm kinh nghiệm làm việc, bạn được tăng lương hoặc tìm được việc mới lương cao hơn. Bạn cũng vui hơn vì có thêm nhiều bạn bè mới và đã được khám phá nhiều nơi trong nước Úc.

Thành công đã thực sự đến khi bạn trở thành công dân Úc và cũng là công dân toàn cầu. Có giấy tờ, bạn tự tin mua căn nhà đàng hoàng to đẹp và không còn kiếp đi ở nhà thuê nữa.

GĐ 4. Chưa lên đỉnh

Trải qua bao phấn đấu gian truân, cuộc đời chỉ có thế này thôi sao, bạn bỗng nhận ra rằng bạn vẫn chưa bằng ai. Hình như bạn chưa đi đâu ngoài Úc và Việt Nam. Đọ về tiền, bạn không bằng thằng A, thằng B, con C ở trong nước mặc dù chúng nó chẳng có tài cán gì hơn bạn.

Đáng lẽ ra, hoặc nếu như... thì bây giờ địa vị tiền tài của bạn phải hơn bây giờ rất nhiều, bạn sinh ra bất mãn và chửi rủa, chửi cả nước Úc mà bạn đã từng cầu cạnh để xin vào sinh sống.

GĐ 5. Cá chép hóa rồng

Mọi người dễ dàng thấy cái dở của người khác những rất khó hiểu được cái hay của người ta. Ở GĐ 2, nước Úc nhiều cái xấu xí thì đến lúc này, bạn mới cảm nhận được cái đẹp.

Ở Úc không thể có chuyện gian lận điểm số để từ học dốt trở thành học giỏi, không có chuyện thầy cô giáo ép các em đi học thêm. Bác sĩ không bao giờ lùa gà bệnh nhân làm phẫu thuật để kiếm tiền. Không bao giờ cảnh sát ăn hối lộ để tha cho người vi phạm giao thông.

Đó là vẻ đẹp của đạo đức, lương tri và tình người. Ít hay nhiều, nhanh hay chậm, bạn thức tỉnh để nhận biết về cuộc sống, không chỉ là vấn đề vật chất mà còn có giá trị tinh thần.

Để lên đỉnh, bạn cần 10 phút, ý quên, 10 năm cho 5 giai đoạn tự diễn biến, tự chuyển hóa. Bạn đã thay đổi về chất để trở thành một con người khác, cân bằng và không còn quá bon chen, bức xúc.

Người phương Tây thường cổ vũ cho sự cởi mở, hướng về cái mới, còn người phương đông hô hào thủ tiết với cái cũ. Quá khứ có gì hay ho phải giữ gìn, ngoài những câu chuyện đẫm máu và đẫm nước mắt? Bạn rất yêu nước Úc, nhưng còn yêu Việt Nam hơn. Oái oăm ở chỗ bạn từng sống và chiến đấu bằng rất nhiều mưu mô quỷ quyệt mà vẫn muốn con bạn có một cuộc sống lương thiện, trung thực.

Mình đưa ra ẩn dụ vui về việc lên đỉnh và việc cá chép hóa rồng. Cà hai điều đều không dễ, câu hỏi đặt ra là nếu không lên đỉnh thì có nên...làm chuyện ấy và nếu không thể hóa rồng thì có nên đi Úc? Với mình thì nên, dù chỉ lên được 1 hay 2 nấc thang thì vẫn là những trải nghiệm quý.